Het postcontractueel non-concurrentiebeding: wanneer ben je eraan gebonden?
Stopt je franchise, dan wil je vaak verder in hetzelfde vak. Een postcontractueel non-concurrentiebeding kan dat een tijd verbieden. Sinds de Wet franchise moet zo'n beding aan vijf harde eisen voldoen, anders is het nietig.
Bijna elke franchiseovereenkomst bevat een postcontractueel non-concurrentiebeding. Het verbiedt je om na afloop van de overeenkomst, gedurende een bepaalde periode en in een bepaald gebied, activiteiten te ontplooien die concurreren met de formule. Het doel is legitiem: de franchisegever wil voorkomen dat de knowhow die hij met je deelde meteen tegen de formule en je oud-collega's wordt gebruikt.
Waar het vroeger vooral aankwam op wat een rechter redelijk vond, legt de Wet franchise sinds 2021 de lat concreet vast.
De vijf eisen van artikel 7:920 BW
Een postcontractueel non-concurrentiebeding is alleen geldig als het aan alle vijf onderstaande voorwaarden voldoet. Ontbreekt er één, dan is het beding nietig.
- Schriftelijk. Het beding staat op papier, in de overeenkomst of een bijlage. Een mondelinge of impliciete afspraak telt niet.
- Beperkt tot concurrerende activiteiten. Het mag alleen gaan over goederen of diensten die concurreren met het assortiment van de formule.
- Onmisbaar voor de knowhow. De franchisegever mag het beding alleen opleggen als het echt nodig is om de overgedragen knowhow te beschermen.
- Maximaal één jaar. Het beding geldt hoogstens een jaar na het einde van de franchiseovereenkomst.
- Geografisch begrensd. Het gebied mag niet ruimer zijn dan het gebied waarin jij de formule hebt geëxploiteerd.
Ook een geldig beding kan sneuvelen
Voldoet een beding aan de vijf eisen, dan ben je er in beginsel aan gebonden. Toch kan een rechter het opzijzetten als jouw belang zwaarder weegt dan dat van de franchisegever. Zo oordeelde een hof dat het belang van een vertrekkende ondernemer bij het openhouden van zijn nieuwe winkel zwaarder woog dan handhaving van het beding. Het gevorderde verbod en de boetes werden afgewezen.
De les: een beding op papier is geen automatische blokkade. De omstandigheden tellen mee.
Wat je zelf kunt doen
Loop je tegen een non-concurrentiebeding aan, pak dan eerst je contract erbij en leg het naast de vijf eisen. Is het ouder dan de Wet franchise of te ruim geformuleerd, dan is de kans groot dat het niet standhoudt. Twijfel je, leg het dan voor aan een in franchise gespecialiseerde jurist voordat je een nieuwe zaak opent.
Zie ook: houdt een non-concurrentiebeding stand in de dienstverlening? en hoe kom je van je franchisecontract af?