Hard versus soft franchise: het onderscheid is een sprookje
"Soft franchise is een sprookje." Volgens Pieter Koelewijn, directeur van adviesbureau Koelewijn & Partners, bestaat het onderscheid tussen hard en soft franchise vooral op papier. In de praktijk telt maar één ding: of de basis op orde is.
Franchising verandert, en dat moet ook. De tijd vraagt niet alleen om een kloppend concept aan de voorkant, maar net zo goed om processen die aan de achterkant op orde zijn. En om een andere verhouding tussen franchisegever en franchisenemer. "Dicteren is niet meer van deze tijd", zegt Koelewijn. "Transparantie en het managen van verwachtingen, daar draait het om."
Hard of soft is niet de vraag
De labels hard en soft franchise suggereren een keuze tussen strak regisseren en veel vrijheid geven. Koelewijn vindt dat een schijntegenstelling. "Waar het echt om gaat, is of je fundament klopt: heldere afspraken, bewezen processen en een formule die geld verdient voor beide partijen. Noem dat hard of soft, maar zonder die basis houdt geen enkele formule stand."
Eerst weten wat een formule waard is
Waar het volgens Koelewijn vaak misgaat, is aan de voorkant. "Vroeger werd er beter nagedacht voordat men de stap naar franchising zette. Tegenwoordig wordt een concept bedacht, een wildvreemd contract van internet gedownload, iets aangepast, en de organisatie is geboren. Als je een Volkswagen probeert te repareren met een handboek van een Peugeot, gaat dat toch ook niet goed?"
Hij verwacht ook van kandidaat-franchisenemers dat ze bewuster kiezen. "Onlangs sprak ik iemand die een concept uit de Verenigde Staten naar Nederland wilde halen. De instapfee was 50.000 dollar. En wat stond daar tegenover? Geen businesscase, geen omzetpotentieel, geen winstmodel. Dan stuur je af op een fiasco. Je moet weten wat een formule waard is voordat je begint."
Een contract dat meebeweegt
De markt is dynamisch, en dus moet de formule dat ook zijn. "Waar internetverkoop vroeger geen rol speelde, moet je nu overal en altijd bereikbaar zijn voor je klant. Dat verandert de fees, het businessmodel, alles. Die veranderingen moet je inbedden in de franchiseovereenkomst." Een contract dat vijf jaar onaangeroerd in de la ligt, past daar niet meer bij.
Precies op dat punt sluit de praktijk aan bij de wet. De Wet franchise verplicht franchisegever en franchisenemers tot regelmatig overleg en geeft franchisenemers instemmingsrecht bij ingrijpende wijzigingen. De dicteer-franchise die Koelewijn een sprookje noemt, is daarmee ook juridisch achterhaald.
Meer over de verschijningsvormen lees je bij verschillende typen franchise.
