Zes vuistregels voor startende franchisenemers

Startende franchisenemers moeten zich een weg weten te banen door het woud aan formules. Hoe pak je dat aan, waar moet je vooral op letten? De Nederlandse Franchise Vereniging (NFV), twee franchisegevers en een advocaat helpen zoekers en starters op weg.

Franchising is een succesvol en groeiend samenwerkingsmodel in diverse sectoren. Het is echt ondernemen, maar wel onder de vleugels van een centrale organisatie. Franchisenemers kunnen profiteren van de schaalvoordelen en de deskundigheid van de franchisegever. Die neemt taken als marktonderzoek, inkoop, reclame en winkelinrichting voor zijn rekening. Zo kan de franchisenemer zich richten op commerciële activiteiten. Voor de permanente ondersteuning betalen franchisenemers entreegeld en een maandelijkse fee.

De zoektocht door de kandidaat-franchisenemer naar de juiste keuze uit het ruime aanbod formules begint volgens directeur Ralph Markwat van FHC Formulebeheer met de hamvraag: wil ik ondernemer worden en past dat bij mij? “En leg die kwestie ook voor aan familie en vrienden. Als uit die feedback blijkt dat je niet geschikt wordt geacht, dan moet je het niet doen. Wij ervaren dat 50 procent van de kandidaten niet geschikt is als ondernemer.”

Kritische franchisenemers

Wanneer uit deze ‘test’ komt dat de starter wél een ondernemend type is, volgt de volgende uitdaging: de keuze voor een formule. “Affiniteit is stap 1”, benadrukt Markwat. “En ervaring is ook belangrijk. Kies voor een sector en vervolgens voor een formule die bij je passen. Veel of weinig vrijheid, hoog of laag risico? Maak een matrix voor jezelf om een keuze te bepalen.” 

De taal van de omgeving en de cultuur van de beoogde vestigingsplaats moeten ook matchen met de ondernemer, merkt Rob Nibbeling op, hoofd werving en selectie franchisenemers bij Bakker Bart. Hij noemt het een pre wanneer de franchisegever NFV-lid is. “Het toont aan dat de formule voldoet aan strenge normen, wat vertrouwen wekt bij kandidaat-franchisenemers.”

Is het oog eenmaal op een formule gevallen, dan is het zaak om zoveel mogelijk informatie op te halen over dat bedrijf. En zeker niet alleen bij de franchisegever. Vraag meerdere, liefst kritische, franchisenemers naar hun ervaringen. Een ideaal podium daarvoor is een franchisedag. Markwat: “Laat je uitnodigen door de franchisegever. Op zo’n dag komen de werkelijke verhalen naar boven. En je voelt de vibe, waardoor je kunt vaststellen of jij als mens daartussen past.”

Starters staren zich volgens advocaat Esther Brons-Stikkelbroeck van Doen Legal soms blind op mooie marketingteksten en – beelden vol succesverhalen. Zij pleit voor een kritische blik en informatievoorziening van alle kanten. “Praat tijdig met je bank, accountant, advocaat, het hoofdkantoor en de franchisenemers over je nieuwe avontuur. En laat prognoses niet aan de franchisegever alleen over, maar bereken op basis van eigen kennis en kunde en de branchecijfers samen met een externe deskundige ook zelf je financiële scenario.” 

Genoeg bedenktijd

Bij Bakker Bart duurt de selectieprocedure voor nieuwe franchisenemers gemiddeld vier tot vijf maanden. Dat is nodig, legt Nibbeling uit. “De kandidaat moet voldoende tijd krijgen om binnen en buiten de business onderzoek te doen en zich goed kunnen inlezen. Hoe staat de formule in de markt, is er sprake van expansie en ontwikkeling, is de formule zichtbaar in de media, hoe zijn de reviews van de bezoekers? Zijn de stappen in de selectieprocedure opbouwend en is er voldoende bedenktijd tussen iedere stap? Als er niet genoeg bedenktijd is om een beslissing te nemen, zul je extra waakzaam moeten zijn.”

Hij adviseert ook om de financiële gezondheid van de franchisegever te toetsen, waarover via de Kamer van Koophandel al het nodige is te vinden.

Markwat pleit voor een ‘smart uitwerking’ van het aanbod. “Vraag dat aan de organisatie. Wat betaal je aan fee en wat krijg je daarvoor terug? Wat houden beloftes als ‘marketing’ en ‘ondersteuning’ in? Wat is de consequentie als dat niet gebeurt, gaat dan de fee omlaag?”

Juridische consequenties

Esther Brons-Stikkelbroeck ziet het in het sluitstuk van de zoektocht, de contractfase, regelmatig misgaan. “Als je alleen de handtekening zet, is de kans groot dat je een probleem krijgt. Het is een pak papierwerk voor de franchisenemer, maar je moet wel heel goed begrijpen waar je voor tekent. Kijk daarbij ook naar het doel dat je voor ogen hebt. Wil je ondernemer tot je pensioen blijven of rijk worden en dan verkopen?”

Vraag ook een ervaren franchisenemer of een jurist naar de juridische consequenties van wat er in zo’n lijvige overeenkomst staat, raadt zij aan. “Sluit je bijvoorbeeld een contract voor vijf jaar, dan betekent dat dat je tussentijds niet kunt opzeggen, tenzij dat expliciet staat vermeld.”

Financieel wat achter de hand hebben is geen overbodige luxe, stellen de drie deskundigen. Brons-Stikkelbroeck: “Het gaat uiteindelijk altijd wat meer kosten en tegenvallers moet je kunnen opvangen, zeker in het begin. Denk en reken al die scenario’s door.”

Vuistregels voor starters

• Stel jezelf de hamvraag: ben ik een ondernemer?
• Zo ja: met welke sector heb je affiniteit?
• Haal zoveel mogelijk informatie op over een formule, van diverse kanten
• Bezoek een franchisenemersdag; hoor de echte verhalen en voel de vibe, het gevoel moet goed zijn
• Lees het contract zorgvuldig, en laat het ook door een deskundige lezen
• Zorg dat je een financiële marge hebt.