Waarom jongeren afhaken bij franchising en franchisegevers nú in actie moeten komen

Wie goed kijkt naar de Nederlandse franchisebranche ziet een patroon dat niemand hardop durft te benoemen. De gemiddelde franchisenemer wordt ouder, het aantal jonge instromers daalt elk jaar en veel formules steunen op ondernemers die binnen tien tot vijftien jaar met pensioen gaan. De vergrijzing binnen franchiseland is geen dreigend probleem meer. Het is al begonnen.

Toch blijft het opvallend stil. Iedereen voelt dat de nieuwe generatie nauwelijks geïnteresseerd is in franchisenemerschap, maar weinig franchisegevers vragen zich af waarom jongeren niet eens overwegen om in te stappen. Terwijl het antwoord pijnlijk simpel is: de formulewereld sluit niet langer aan op wat deze generatie belangrijk vindt.

Jongeren willen autonomie. Ze willen locatie-onafhankelijk werken. Ze willen creativiteit, vrijheid en de ruimte om zelf te bouwen. Ze willen zingeving. En ze willen financiële toegankelijkheid. Franchiseformules leveren vaak het tegenovergestelde. Het voelt als een statisch systeem waar je je aan moet aanpassen in plaats van een platform waarop je kunt creëren.

Bij veel jongeren is het beeld van franchisenemerschap dat van een fysiek gebonden winkel, lange dagen, personeelsproblemen en weinig flexibiliteit. En eerlijk is eerlijk: dat beeld klopt vaak. Combineer dat met hoge instapkosten en een generatie die minder spaargeld heeft dan welke generatie voor hen dan ook, en je hebt een duidelijke verklaring waarom ze voor een webshop, freelancecarrière of online sidehustle kiezen in plaats van een franchisevestiging.

Maar het meest onderschatte probleem is dat de sector jongeren niet aanspreekt. Franchisegevers praten nog steeds alsof ze ondernemers van vijftig willen werven, mensen die stabiliteit zoeken, een tweede carrière willen of toe zijn aan een veilig model. Jongeren herkennen zichzelf niet in die verhalen. Je kunt je niet in een formule spiegelen als je nergens een rolmodel ziet dat op jou lijkt.

Dat betekent niet dat jongeren onbereikbaar zijn. Ze zijn alleen onbereikbaar voor wie hetzelfde blijft doen.

Dus wat moeten franchisegevers nú anders gaan doen om verjonging mogelijk te maken?

1. Verlaag de instapdrempel

Een investering van vijftig tot honderdduizend euro sluit de complete generatie veertig min al uit. Denk aan leasingmodellen, instapvarianten met lagere risico’s of een gefaseerde toetreding. Jongeren kunnen prima ondernemers zijn, maar niet als ze eerst tien jaar moeten sparen.

2. Geef creatieve ruimte

Jongeren willen iets bouwen dat ook van henzelf voelt. Formules die meer speelruimte bieden in content, lokale acties, online zichtbaarheid en experimenten gaan vanzelf aantrekkelijker worden. Een formule hoeft niet minder consistent te zijn om aantrekkelijker te worden voor een creatieve generatie, als het kader maar slim is.

3. Positioneer je formule als platform, niet als systeem

Jongeren willen geen handleiding van dertig jaar geleden volgen. Ze willen een toolkit waarmee ze kunnen ondernemen op hun eigen manier, ondersteund door een sterke centrale organisatie. Dat vraagt om een andere tone of voice, een andere mindset en een andere manier van aansturen.

4. Vertel het verhaal op de plekken waar jongeren wél zitten

Instagram. TikTok. YouTube. Podcasts, korte video’s, de jeugd meenemen in het verhaal. Niet met corporate wervingsvideo’s, maar met ondernemersverhalen van jonge ondernemers, behind the scenes materiaal, groei en echte mensen die laten zien hoe hun leven eruitziet als franchisenemer. Laat jonge franchisenemers shinen als ambassadeurs. Als je die niet hebt, begin dan juist daar.

5. Verbind franchisenemerschap aan zingeving

Deze generatie wil impact maken. Als jouw formule schoonmaakdiensten levert, positioneer het dan als bijdrage aan waardigheid in de zorg. Als je in retail zit, laat zien dat lokaal ondernemerschap een stad levend houdt. Maak franchisenemerschap betekenisvol en je hebt de aandacht van de jongere generatie.

6. Maak ondernemerschap weer cool

Veel jongeren zien franchising als een soort vastgeroest bedrijfsmodel. Terwijl het in werkelijkheid een kans is om te ondernemen met minder risico, minder eenzaamheid en veel meer groeipotentieel dan een soloproject. Maar dan moet je het zo vertellen en de jeugd inspireren om franchise op zijn minst te overwegen.

De essentie is dit

De franchisebranche heeft geen probleem met jongeren die niet willen ondernemen. Jongeren ondernemen juist massaal. Ze hebben alleen nog nooit het gevoel gekregen dat franchisenemerschap ook bij hen hoort. Ze zijn niet tegen franchise. Ze worden simpelweg niet op de juiste manier aangesproken en enthousiast gemaakt.

Franchisegevers die dit nu al snappen gaan de komende vijf jaar een enorme voorsprong opbouwen. Ze creëren formats die aantrekkelijk zijn voor een nieuwe generatie ondernemers, ze communiceren in een taal die jongeren begrijpen en ze bouwen een formule die toekomstbestendig is.

Voor iedereen die nog twijfelt of verjongen belangrijk is: het alternatief is over tien jaar een netwerk waarin een derde van de franchisenemers de pensioengrens bereikt. Dan is nieuwe instroom geen wens meer, maar acute noodzaak.

Verjonging voor de franchisebranche is geen luxe. Het is de reddingsboei van vrijwel elke franchiseformule.