Franchisegever moet deugdelijkheid prognose bewijzen
Jarenlang stond de franchisenemer met lege handen als een omzetprognose niet uitkwam. Wilde je je schade verhalen, dan moest jij aantonen dat de cijfers van je franchisegever niet klopten. Sinds de Wet Acquisitiefraude ligt die bewijslast precies andersom, en dat verandert de verhoudingen aan de onderhandelingstafel.
De wet trad op 1 juli 2016 in werking en geldt ook voor franchiserelaties. Het idee is simpel: bij de werving van een ondernemer mag geen onjuiste voorstelling van zaken worden gegeven. Gebeurt dat toch, dan volgt op grond van artikel 6:195 BW een omkering van de bewijslast. Een franchisenemer die zich misleid voelt, hoeft nog maar één ding te doen: stellen dat de prognose misleidend of onvolledig was, en uitleggen waarom. Daarna is het aan de franchisegever om te bewijzen dat zijn prognose wél deugde. Lukt dat niet, dan geldt zijn handelen als onrechtmatig en is hij aansprakelijk voor de schade.
Op 7 december 2017 maakte de Rechtbank Zeeland-West-Brabant dat voor het eerst concreet (ECLI:NL:RBZWB:2017:8013). De rechter legde de bewijslast bij de franchisegever, niet bij de nemer. De uitspraak is summier over de feiten, maar de richting is helder.
Wat betekent dit voor jou?
Voor een franchisegever is de les onaangenaam duidelijk. Een prognose is geen vrijblijvend praatje meer om een kandidaat over de streep te trekken. Onderbouw je cijfers, leg vast op welke aannames ze rusten en bewaar die onderbouwing. Kun je later niet laten zien waar je omzetverwachting vandaan komt, dan sta je met 1-0 achter.
Voor een aspirant-franchisenemer werkt het andersom. Vraag door op de cijfers voordat je tekent: welke vestigingen, welke periode, welke aannames? Een franchisegever die dat vlot en onderbouwd beantwoordt, geeft je meer dan een mooi verhaal. Een die het antwoord schuldig blijft, vertelt je eigenlijk ook iets.
De kern is niet dat prognoses verboden zijn. Ze horen bij franchise en helpen je kiezen. Maar sinds 2016 hangt er een prijskaartje aan een cijfer dat niet klopt, en dat ligt nu bij de partij die de prognose opstelt.
