Pensioenverzekeraar Zwitserleven liet een onderzoek doen onder duizend respondenten naar het ‘Zwitserleven Gevoel’ van de Nederlander. Wat blijkt? Nederlanders willen na pensionering hun leven volledig omgooien. Bijna negen op de tien mensen dromen van reizen, tweede huizen en extra tijd voor hobby’s en familie. Franchisenemers zijn net mensen dus daarin zullen ze niet veel verschillen van de gemiddelde Nederlander. Alleen: franchisenemers nemen niet alleen afscheid van een vaak druk en arbeidsintensief leven maar ook van hun ‘kind’, namelijk het bedrijf. En dat kan met veel emoties gepaard gaan. Hans van Snellenberg van marktonderzoekbureau Marktlink, dat veel bedrijfsovernames begeleidt: “Zoals wel vaker met kinderen ben je echter óók blij dat ze de deur uit zijn. Ondernemen betekent toch elke dag weer die druk van de omzet, weer die inspectie die langs komt, weer dat certificaat halen. Maar net als bij kinderen, kan er evengoed sprake zijn van een legenestsyndroom”, erkent hij. “Voor ondernemers zonder hobby’s, voor wie het bedrijf de hobby vormde, is de overgang erg groot. Zij hebben wel moeite om een nieuwe tijdsbesteding te vinden.

‘De eeuwige golfvelden zijn ook niet alles’

Maar ik heb nog nooit iemand in een diep gat zien vallen. Je moet niet vergeten dat het sterke mensen zijn, die vaak dertig of veertig jaar een eigen bedrijf hebben gerund. Wij besteden daar in het hele overnameproces aandacht aan en betrekken de partner er ook bij. Maar vaak zie je dat mensen daar zelf, in huiselijke kring, ook al mee bezig zijn. Denken na over een lange vakantie om even af te kicken. Of kopen een nieuwe fiets. Veel actieve ondernemers zijn ook actief in allerlei besturen, bijvoorbeeld van de voetbalvereniging. Die hebben op meerdere plekken hun ankers geslagen. In de gevallen waarin het niet altijd even goed gaat, gaat het vaak om door techniek of innovatie gedreven ondernemers die in communicatief opzicht wat minder functioneren.”

Kriebelen
Marktlink onderscheidt twee typen ondernemers onder zijn klanten. Hans van Snellenberg: “Het ouderwetse type ondernemer die getrouwd is met zijn bedrijf en doorgaat tot hij erbij neervalt. En de nieuwe ondernemer, die het na tien, twaalf jaar niet meer leuk vindt omdat zijn bedrijf groter is geworden en hij meer bezig is met managen dan met ondernemen. De eerste groep verkoopt zijn zaak vaak te laat, krijgt er minder voor dan ze vijf of zes jaar daarvoor hadden kunnen krijgen - omdat de spirit er een beetje uit is - maar vindt een groot deel van zijn pensioencomponent in het onroerend goed in de BV. Veel ondernemers van de oude stempel hebben hun pand in eigen beheer. De tweede groep haalt zijn geld wel uit de verkoop van het bedrijf. Maar bij deze nog relatief jonge ondernemers begint het vaak al snel te kriebelen. Ze kopen eerst dat tweede huis in Frankrijk maar komen er dan achter dat het daar ook altijd regent. En de eeuwige golfvelden zijn ook niet alles. Dus die willen weer gaan starten. Met een eigen bedrijf, in de politiek of op een andere manier in een non-profitorganisatie.”

Veel pijn
Beide groepen ondernemers hebben volgens de adviseur financieel niets te klagen. Althans, als ze bedrijven runden met twee of meer miljoen omzet. “Dan heb ik het niet over de broodjeszaak op de hoek”, zegt Hans van Snellenberg. “Of over die ene modewinkel. Bij de kleine bedrijven in detailhandel en horeca zit veel pijn, die mensen hebben het niet breed. Als je jarenlang een zaak in huishoudelijke artikelen hebt gehad en er komt ineens een Blokker naast je - die voor tien tot twintig procent onder jouw prijzen verkoopt - ben je in een klap je hele toeloop kwijt. Zeker als je dan geen onroerend goed hebt, krijg je het heel schraal.”

‘Je moet niet vergeten dat het sterke mensen zijn, die vaak dertig of veertig jaar een eigen bedrijf hebben gerund’

Van de ondernemers die rond hun 65e maar soms ook op oudere leeftijd met pensioen gaan, blijft een deel nog enige tijd betrokken bij de onderneming. “Het gaat vaak om het overdragen van de klanten of om de productontwikkeling”, zegt Hans van Snellenberg. “Voor de koper is het wel belangrijk dat die kennis nog even beschikbaar blijft. Maar hoe lang het duurt, hangt af van de chemie tussen de twee ondernemers. Soms gaat dat goed, maar soms ook zijn ze er na drie maanden wel klaar mee. Dan herkent de verkoper zijn bedrijf niet meer terug. Of ergert de koper zich aan al dat gepraat over ‘vroeger’.”