Oldenzaal is een klein stadje in Noordoost-Twente op ongeveer vijf kilometer afstand van de Duitse grens. In de directe omgeving liggen grotere steden, zoals Enschede (10 km), Hengelo (10 km) en Almelo (20 km). Toch heeft Oldenzaal een goede regiofunctie. In 2005 heeft de gemeente onderzocht waarom mensen Oldenzaal graag bezoeken. Hieruit bleek dat de inwoners van Oldenzaal het winkelgebied waarderen omdat het goed bereikbaar is per fiets en omdat ze houden van de sfeer en de gezelligheid van hun stad. Ze waren minder te spreken over de parkeermogelijkheden voor de auto. Ook de bezoekers van buiten Oldenzaal waren het beste te spreken over de bereikbaarheid per fiets, de sfeer en de gezelligheid. De stallingsmogelijkheden voor de fiets beoordeelden zij als slechtste.

Eigen gezicht
Als je Oldenzaal bezoekt, merk je direct waarom mensen dit een sfeervol, gezellig stadje vinden. De binnenstad heeft een kleinschalig, historisch karakter met relatief veel modewinkels in het hoge segment. Er zijn vrijwel geen filiaal- en grootwinkelbedrijven waardoor de binnenstad een geheel eigen gezicht heeft. De binnenstad heeft twee winkelcentra: In den Vijfhoek en De Driehoek. In den Vijfhoek ziet er wat verouderd uit. Er staan enkele panden leeg en er heerst een sombere sfeer. Het moderne winkelcentrum De Driehoek maakt dit meer dan goed. Dit centrum is in oktober 1999 geopend en ziet er nog als nieuw uit. Het design is strak, verzorgd en straalt warmte uit. Zo hebben alle winkels een uithangbordje in dezelfde stijl en zijn de straten aangekleed met opvallende sfeerbeelden. Het is dan ook geen wonder dat De Driehoek in 2001 is uitgeroepen is tot het mooiste, nieuw gerealiseerde winkelcentrum van Nederland. In tegenstelling tot de binnenstad wordt het straatbeeld in De Driehoek wel gedomineerd door landelijke winkelformules.

Bourgondisch
De sfeer in Oldenzaal is Bourgondisch. Het stadje is van oorsprong katholiek en heeft een hecht verenigingsleven. Er wordt uitbundig gefeest tijdens carnaval en andere evenementen. Hét zomerfeest van Oldenzaal is: ‘Boeskool is lös’ met jaarlijks meer dan 160.000 bezoekers. Dit is een grote braderie door de hele binnenstad, met kraampjes van plaatselijke winkeliers en handelaren van buiten Oldenzaal. Er zijn optredens van bekende artiesten en verschillende sportactiviteiten zijn aan het feest gekoppeld. Oldenzaal is onder toeristen populair vanwege zijn ligging in het groene hart van Twente met veel vakantie- en recreatiemogelijkheden in de omgeving. In het centrum van Oldenzaal trekt de oudste basiliek van Twente de aandacht: de Sint Plechelmusbasiliek. Deze is waarschijnlijk tussen 1150 en 1180 gebouwd. Rond 1480 is hij verbouwd en heeft hij een gotisch uiterlijk gekregen. Nu staan er nog auto’s geparkeerd op het plein rondom de basiliek, maar daar wil wethouder Herman Pieper verandering in brengen. “Met ons project Oud Oldenzaal willen we de historische elementen van de binnenstad beter tot zijn recht laten komen”, vertelt hij. “Voor de basiliek betekent dit dat we het plein opnieuw gaan bestraten, dat parkeren op het plein verboden wordt en dat de basiliek ’s avonds verlicht wordt met ledverlichting.” Pieper wil het aantal parkeerplaatsen op straat sowieso terugbrengen en vervangen door parkeergarages, zodat de auto’s niet meer in het zicht staan.

Binnenstadmanagement
De belangen van de ondernemers in de binnenstad worden sinds begin 2007 vertegenwoordigd door het binnenstadmanagement. Deze stichting heeft bijvoorbeeld gezorgd voor meer veiligheid in de binnenstad met het Keurmerk Veilig Ondernemen. Daarnaast wil de stichting dat langdurig leegstaande panden met korting verhuurd worden aan startende ondernemers. Dit voorkomt leegstand en geeft startende ondernemers meer kansen. Ook wil de stichting iets bijzonders doen op de dinsdag, woensdag en donderdag om zo op deze rustige dagen meer publiek naar het centrum te trekken. “Als je samen met de ondernemers om de tafel zit, dan gaan ze het grotere plaatje zien”, vertelt binnenstadcoördinator Arthur Kerk. “Zo bereik je samen meer dan alleen.”

Feiten en cijfers over Oldenzaal

In de gemeente Oldenzaal zijn in totaal 275 winkels aanwezig met een totaal voor het winkelpubliek toegankelijk verkoopvloeroppervlak van 93.477 m². De verzorgingsindex is zeer hoog. (Bron Locatus 2007).
Oldenzaal heeft circa 31.400 inwoners. Het percentage huishoudens met kinderen ligt met 38,1% hoger dan het landelijke gemiddelde (35%). Het percentage huishoudens zonder kinderen ligt met 33,6% beduidend hoger dan het landelijke gemiddelde (29%).

Oldenzaal winkelstad
Oldenzaal heeft zich ontwikkeld als winkelstad met grote betekenis voor Noordoost-Twente en het aangrenzende Duitse gebied. De stad beschikt over een prettig en gezellig winkelklimaat. Er is een divers aanbod van winkels in dagelijkse en niet-dagelijkse artikelen.
Opvallend sterk is het modische aanbod, veelal in een wat hoger marktsegment. Ook sterk is het dagelijkse aanbod. De winkels zijn hoofdzakelijk gelegen binnen het historisch stratenpatroon dat kenmerkend is voor Oldenzaal en dat de kleinschaligheid van de stad benadrukt.

Oldenzaal Meubelstad
In de perifere detailhandelszone rond de Eektestraat ligt circa 30.000 m² detailhandel in doelgerichte branches. Dit betreft vooral de woninginrichting, dat een grote publiekstrekker is en waardoor de stad zich mede kenmerkt.

Bron: Van der Pluym marketing support, www.vdpluym.nl.

‘Klanten lopen met de fiets de winkel binnen’

 “Oldenzaal is een gezellige stad met dorpse gewoontes”, vertelt Rick Arts, franchisenemer van de Zuivelhoeve. “Ons kent ons en er is veel sociale controle.” De binnenstad spreekt hem vooral aan omdat er veel aparte winkeltjes zijn, veelal gerund door zelfstandig ondernemers. Toch voelt hij zich als franchisenemer geen vreemde eend in de bijt. “Ik krijg van de Zuivelhoeve alle vrijheid om mijn winkel op mijn eigen manier in te richten”, vertelt hij. Daarnaast geeft hij de winkel een dorpse sfeer doordat hij vrijwel elke klant kent. Hij maakt gezellig een praatje en vraagt in plat Oldenzaals of ze een stukje willen proeven. Hij is dan ook niet jaloers op de winkeliers die in het moderne, overdekte winkelcentrum De Driehoek gevestigd zijn waar het natuurlijk altijd mooi weer is. “De sfeer in de binnenstad is knusser dan in een overdekt winkelcentrum, vooral op maandag en zaterdag als het markt is. Dat trekt veel klanten. Bovendien gaan de dingen hier gemakkelijker. Mensen fietsen gezellig de stad in, zetten de fiets voor de winkel neer of lopen met de fiets in de hand de winkel binnen, zodat de kinderen kunnen blijven zitten. Dat is hier allemaal vanzelfsprekend.” Arts vindt wel dat de samenwerking tussen de winkeliers beter kan. “In Oldenzaal wordt ontzettend veel georganiseerd. De evenementen zijn megagroot en trekken veel publiek. Maar na een evenement valt het stil. Ik zou het leuk vinden als we op die stille momenten iets meer beleving zouden kunnen geven aan de binnenstad, bijvoorbeeld met kraampjes of leuke kleine acties. Zo kunnen we de stad ook een knusse, dorpse sfeer geven als er geen grote evenementen zijn.”

‘Bewoners zijn culinair ingesteld’

Winkelcentrum In den Vijfhoek ziet er wat verouderd uit. Toch vindt Gerard Lubben, franchisenemer van Gall & Gall, dit een toplocatie. “In den Vijfhoek was jaren geleden het eerste winkelcentrum in het oosten van het land. Daardoor trekt het van oudsher veel klanten. Het winkelcentrum is bekend in heel Twente. Bovendien is het mooi dat ik hier tegenover de Albert Heijn gevestigd ben. Wij versterken elkaar. Oldenzaal is sowieso een leuke stad om je als detaillist te vestigen. Het is een Bourgondische stad met veel culinaire evenementen, marktjes en standjes. De bewoners zijn culinair ingesteld en daar pik ik als slijterij natuurlijk een graantje van mee. Ik begreep dat we sinds kort ook een binnenstadmanagement hebben, maar daar merk ik als ondernemer nog niet veel van. Ik denk dat zij eerst tijd nodig hebben om de problemen te inventariseren en plannen te ontwikkelen. Het is voor mij nog even afwachten wat zij voor de ondernemers in de binnenstad kunnen betekenen.”
foto: gall en gall

‘Inwoners hebben de nuchterheid van een tukker’

“Oldenzaal is een relatief kleine stad”, vertelt Hans Leferink, franchisenemer van ERA Makelaars. “Het heeft een plezierig, sfeervol centrum waardoor mensen vanuit de hele streek het leuk vinden om hier een dagje te winkelen of om hier een terrasje te pikken. Zelf heb ik ervoor gekozen om me aan de rand van de binnenstad te vestigen omdat hier nog veel echt mooie, oude panden staan. Dat geeft deze straat sfeer en karakter. We zijn een full service organisatie en dat wil ik graag aan mijn klanten laten zien. Een historisch pand met een moderne inrichting past daarbij. Bovendien heb ik hier veel passanten. De sfeer in Oldenzaal is Bourgondisch. Dat merk je vooral bij evenementen. Feesten worden zeer uitbundig gevierd en de inwoners van Oldenzaal kunnen geweldig organiseren. Ondernemers weten elkaar gemakkelijk te vinden om op een snelle, professionele manier evenementen op te zetten die gratis toegankelijk zijn en veel publiek trekken. Dat vind ik echt bijzonder. Maar de Oldenzaler heeft ook de nuchterheid van een tukker. Het credo is hier: “Doen wat je zegt en zeggen wat je doet”. Oldenzalers hebben een groot sociaal netwerk en ze kiezen je vooral op de manier waarop je zaken uitvoert. Als je dus goede service biedt, dan levert dat veel positieve mond-tot-mondreclame op. En Oldenzaal is omringd met prachtige natuur. Dit trekt veel toeristen. Ook merk ik dat veel senioren uit het westen van het land naar deze omgeving verhuizen. Ze hebben genoeg van de drukte in de Randstad en komen in het buitengebied van Oldenzaal tot rust.”
[foto: ERA makelaars]

‘Wij voelen ons hier prima op onze plek’

Vanuit de binnenstad kun je op drie verschillende manieren winkelcentrum De Driehoek binnenlopen. Alle drie de passages komen uit op één groot plein uit waar de HEMA gevestigd is. Ook de trap vanuit de parkeergarage komt op dit plein uit. Franchisenemer Karin Goldschmidt is dan ook erg blij met deze locatie. “Oldenzaal is goede vestigingsplaats”, vertelt ze. “Na een wat mindere periode in de totale detailhandel loopt het nu stormachtig. Modezaken en horeca investeren veel en er wordt veel vernieuwd en verbouwd. Wij hebben voor de huidige locatie in winkelcentrum De Driehoek gekozen in verband met de uitbreidingsmogelijkheden en de onderliggende parkeergarage met bijna vijfhonderd parkeerplaatsen. Het winkelcentrum heeft een winkeliersvereniging die jaarlijks diverse activiteiten organiseert zoals een modeshow, een kunsttentoonstelling, muziekevenementen enzovoorts. Het voordeel van dit collectief is dat iedereen meewerkt. Als HEMA voelen wij ons hier prima op onze plek.”

‘Formules met landelijke bekendheid zijn een goede aanvulling’

Oldenzaal heeft als meubelstad een grote aantrekkingskracht in de regio. Uit onderzoek van de gemeente Oldenzaal blijkt dat zelfs consumenten uit grotere plaatsen zoals Hengelo, Enschede, Tubbergen en Almelo naar Oldenzaal reizen voor hun meubels. Het aanbod van woninginrichting is in Oldenzaal dan ook ruim twee keer zo groot als gemiddeld voor een stad van deze grootte. Het grootste aanbod is te vinden op Woonpromenade Van Gils. De woonpromenade bestaat uit één overdekt winkelcentrum. De collectie is verdeeld over verschillende winkels maar staat ook gepresenteerd in de welkomshal en op de gangen. Hierdoor heb je als klant het gevoel dat je één grote meubelzaak binnenstapt. Toch heeft de familie Van Gils ervoor gekozen om ook enkele locaties te verhuren aan zelfstandige ondernemers en zelf drie franchiseformules te runnen: Montèl, Profijt en Trendhopper. “Onze eigen winkels zijn sterk in het midden en hoge segment”, vertelt franchisenemer Patrick van Gils. “De franchiseformules hebben landelijke bekendheid en zijn met hun betaalbare meubels een goede aanvulling. Zo versterken we elkaar en bedekken we de hele markt.”

‘De woonpromenade is een begrip’