‘We hebben de formule afgeschaft’

Situatie december 2007: “Het gaat zo goed met de franchiseformule dat we ‘m hebben afgeschaft”, zegt directeur Marc van der Linden van Eneco Installatiebedrijven. Het begon allemaal zo mooi, in 2003. ‘Warmte heeft een nieuwe naam’, zo presenteerde de prille franchiseformule Tempus zich aan de consument. Het initiatief ging uit van Eneco Energie. Tempus moest de kracht van lokale installatieondernemingen bundelen in een sterke organisatie op het gebied van hard franchise. Binnen drie jaar moest Tempus vijftig vestigingen hebben waardoor de formule een speler van formaat kon zijn. Maar het liep anders.

Marc van der Linden volgde einde 2005 directeur Bert Muller op die destijds het proces naar franchising begeleidde en besloot in overleg met de raad van bestuur om de formule Tempus niet langer op de markt te houden. “De installatiebranche wordt gekenmerkt door zelfstandig ondernemers en het is ook een lage marge-markt”, verklaart hij. “Dat betekent dat zodra de ondernemers een paar procenten aan de formule moesten afgeven, ze niet uitkwamen. Het kan alleen met een harde vorm van franchise en dat paste niet bij de markt.” Een andere valkuil die Tempus tegenkwam is dat de consument vrij trouw is aan zijn lokale verwarmingsleverancier. Marc van der Linden: “De meerwaarde van een franchiseformule is dan beperkt.” Inmiddels is in goed overleg afscheid genomen van de enkele franchisenemers die Tempus al had aangetrokken. “We hebben nog enige tijd samenwerkingsovereenkomsten afgesloten en uiteindelijk zijn zij weer verder gegaan als zelfstandig ondernemers”, zegt hij. Inmiddels bestaat Eneco Installatiebedrijven uit drie clusters die achtereenvolgens opereren in Zuid- en Noord-Holland en Utrecht. In Zuid-Holland is nog steeds sprake van de naam Tempus. Er zijn negen vestigingen met 850 werknemers. “Het gaat nu weer goed”, zegt Marc van der Linden. “We hebben goede resultaten, marktaandelen en een goed gevulde orderportefeuille. We zijn groeiende maar we blijven ons concentreren op de Randstad. Van daaruit zullen we zeker de expansie gaan zoeken.”

The Read Shop

‘Je moet de relatie niet dichtzetten met wurgcontracten’

Situatie december 2007: “Het gaat heel goed”, zegt Jos Boot. Hij volgde onlangs Arno van Bijnen op als directeur van The Read Shop. “We komen nu, mede dankzij de overname van De Boekelier in 2004, uit op ongeveer 155 winkels, terwijl we in het eerste kwartaal in 2008 nog zeven winkels zullen openen. De verwachting is dat we eind 2008 zo’n 170 winkels zullen hebben.” The Read Shop maakt deel uit van de Retail Development Company, waartoe ook de formules BoekenPartners en Plantage Books and More behoren. “Begin dit jaar vierden we ons vijftienjarig jubileum. Daarbij hebben we ons geprofileerd als groene club, waarbij groen staat voor groei en voor hart voor ondernemen”, zegt Jos Boot. “Wij willen graag franchisen op een prettige manier. Mijn slogan wordt: ‘The Read Shop is hart franchise’. Dat was ook de insteek van de oprichter en daar keren we nu weer naar terug. We gaan verder professionaliseren en de formule vernieuwen maar dat gaan we modulair doen. De ondernemer kiest welke afdeling hij wil vernieuwen, dat is veel sympathieker. Dus dat wordt een geleidelijke vernieuwing, niet alleen per winkel maar ook door het land. Verder gaan we service met een hoofdletter S voeren. Een betere kwalitatieve advisering betekent meer weten van het product, dus we gaan veel geld stoppen in opleidingen, ook van de eigen mensen. En we gaan de website vernieuwen. Daarbij gaan we samenwerken met onze partners de leveranciers.” Hij ziet als een van de valkuilen voor een franchiseformule de verleiding om niet goed naar je ondernemers te luisteren. “Doen alsof je de wijsheid in pacht hebt. Terwijl je juist de belangen van de ondernemer bovenaan moet stellen. Zo vind ik een concurrentiebeding in een franchisecontract verderfelijk. Na tien jaar moet een ondernemer ook eens naar een andere formule kunnen overstappen. Je moet die relatie niet dicht zetten met wurgcontracten. Dat doet de franchise geen goed”, aldus Jos Boot.

Tapasbar La Mariposa

‘Er waren persoonlijke problemen’

Situatie december 2007: “De franchise bestaat niet meer”, zegt Henk Nijeboer, samen met Cor van den Berg destijds de oprichter van La Mariposa. De formule moest voortborduren op het succes van de eigen vestiging in Helmond: een tapasbar, als mix van café en restaurant, met Spaanse tapas op het menu. De formule was al uitgekristalliseerd, de inkoop van drank, kruiden en gerechten, samenstelling van de menukaart, automatisering, routing en inrichting van de keuken waren allemaal tot in detail geregeld. Persoonlijke benadering, persoonlijke aandacht, smaak en hoogwaardige kwaliteit van de gerechten stonden hoog in het vaandel. Medeoprichter Cor van den Berg startte de tweede vestiging in Scheveningen, maar daar is het bij gebleven. Eind 2006 werd de formule beëindigd, met een trieste reden: “Persoonlijke problemen, er was een sterfgeval”, zegt Henk Nijeboer. De lust om de zaak verder op poten te zetten, verging beide mannen. Wel bestaat tapasbar La Mariposa in Helmond nog; die is nu eigendom van de zoon van Henk Nijeboer.

Curves

‘Curves is al de grootste fitnessfranchise van Nederland’

Situatie december 2007: “Over vijf jaar kunnen we op driehonderd vestigingen zitten in Nederland”, zei directeur Frank Polman nog in 2006 over de groei van Curves, de fitnessformule voor vrouwen. Of hij gelijk gaat krijgen, weten we pas over een paar jaar, maar feit is dat de formule stevig groeit. Het huidige aantal ligt op 35 (inclusief een in januari geopende vestiging). “De eerste Curves in Nederland opende in september 2004. In september 2005 is de masterfranchise verleend en sindsdien is het hard gegaan”, zegt marketing manager Miranda Wassenaar. “In oktober 2006 opende de tiende club zijn deuren, januari 2007 opende de twintigste club en augustus 2007 opende de dertigste club. Ook voor 2008 staat weer een flinke groei te verwachten. De aftrap daarvoor is gegeven met de opening op 7 januari in Houten van de 35e club in Nederland. Curves is de grootste fitnessketen in de VS, Canada, Japan, Australië, Nieuw-Zeeland, Groot-Brittannië, Frankrijk, Mexico, Spanje, Ierland, Brazilië, Cyprus, Costa Rica, Chili en Ecuador. En ook in Nederland zijn we hard op weg de grootste fitnessketen te worden. Curves is al de grootste fitnessfranchise van Nederland!” Echt valkuilen is de formule niet tegen gekomen, vertelt de marketing manager.  “Al is het vinden van een geschikte locatie en met name het rond krijgen van alle vergunningen af en toe een tijdrovend proces.”
Curves is een franchiseformule met meer dan 10.000 clubs in 57 landen op zes continenten. Miranda Wassenaar: “Curves is uitgegroeid tot de grootste fitnessfranchise ter wereld door hard werken, eenvoudige uitgangspunten en toegewijde service. Door de combinatie van een uitstekende service met een beproefd zakelijk concept is het geen verrassing dat we in tien jaar tijd meer dan 10.000 clubs hebben geopend.”

Crea & Artiva

‘De franchiseleden zijn nu partners’

Situatie december 2007: “De formule is na twee jaar gestopt”, vertelt directeur Theo Huibreghts. “En de doelen zijn dus helaas niet gehaald. De franchiseleden zijn nu partners, met minder regels en verplichtingen over en weer. Crea & Artiva Nederland gaat met haar leden al weer vier jaar als partners door het leven met een heel klein overeenkomstje op A4.”  Wat waren de valkuilen? Theo Huibreghts: “Het combineren van eigen werk en ons werk botste te vaak en gaf problemen. De formule is uitgedacht door Deloitte op basis van retailing en dat was onze grootste fout.”