Begin 80-er jaren kwam de omslag,
enerzijds door de komst van internationale franchisespelers zoals McDonalds en
anderzijds door het in franchise geven van aansprekende retailconcepten van landelijk
opererende filiaalorganisaties (Albert Heijn, Blokker, Marskramer et cetera).
Er
vond een omslag plaats in de perceptie en het denken en franchisenemers werden
niet langer bestempeld als 'veredelde bedrijfsleiders' maar werden gezien als
'ondernemers met visie', die bewust kozen voor de samenwerking met landelijk
succesvol opererende formules.
In de 80-er en begin 90-er jaren is het franchisesysteem als samenwerkingsvorm
met name in de food en non-food branche zeer belangrijk geworden. In de loop
van de jaren 90 is daar de dienstensector bijgekomen. Formules als de Hypotheker,
Huis en Hypotheek et cetera zijn niet meer uit het straatbeeld weg te denken.
De verwachting is dat franchise als samenwerkingsvorm nog veel belangrijker gaat
worden.
| De omslag kwam door de komst van internationale franchiseketens
en door het in franchise geven van aansprekende retailconcepten |
Er zijn nog legio sectoren buiten de retail, horeca en dienstverlening
die baat zullen hebben bij de een of andere vorm van commerciële samenwerking.
Rabobank Nederland verricht momenteel een buitengewoon interessant onderzoek
(publicatie oktober 2005 bij de presentatie van Cijfers & Trends 2005/2006)
dat specifiek ingaat op dit thema.
Gezonde kritiek
Het is echter verstandig om met een gezonde kritiek naar franchise te kijken.
De uitval in franchiseland (en dan doel ik met name op startende franchiseorganisaties)
is hoog en wordt vaak onderbelicht. Je hoeft er alleen maar de ledenlijst van
de Nederlandse Franchise Vereniging van de laatste 2 decennia op na te slaan
en we kunnen constateren dat veel organisaties van het franchisetoneel zijn verdwenen.
De oorzaken zijn legio, zoals bijvoorbeeld onvoldoende planvorming, het onvoldoende
testen van de commerciële aantrekkingskracht en rentabiliteit van het concept,
een te snelle expansie door de franchisegever in combinatie met een te geringe
solvabiliteit, de voorfinanciering van projecten door de franchisegever (waarborgsommen
huurovereenkomsten/huur voor opening/bouwkundige investeringen et cetera), een
te gering eigen vermogen bij franchisegever en/of franchisenemers enzovoorts.
Voorwaarden
Het heeft alleen maar zin om te gaan franchisen als er sprake is van een commercieel
succesvolle formule die de franchisenemer in spé een goed ondernemersinkomen
genereert. Als de franchisenemer niet rendeert, dan wordt het probleem van de
franchisenemer ook het probleem van de franchisegever. In zijn algemeenheid kun
je stellen dat formules met een sterke 'brand' (naamsbekendheid) het snelste
tot goede omzet- en bedrijfsresultaten leiden.
| Vroeger werden franchisenemers gezien als 'veredelde bedrijfsleiders' |
De ondernemer/franchisenemer opereert dan meer in de schaduw van de brand,
maar dat is een bewuste keuze. De win/win-situatie impliceert ook een grote afhankelijkheid
van elkaar. De franchisegever kan in de problemen komen door bijvoorbeeld liquiditeitsproblemen
bij een of meerdere franchisenemers en andersom kunnen franchisenemers in de
problemen komen door problemen bij de franchisegever.
De kansen en perspectieven zijn mijns inziens groter dan de risico’s dus
per saldo voorzie ik voor het franchisesysteem in Nederland een mooie toekomst.
Hein Simons |
