Een gesprek met de directie van Coltex wordt onderbouwd met documentatie, feiten zijn feiten. Met Peter Kersloot (financieel directeur), Dirk Molenaar (franchise manager) en Ingmar Brenninkmeijer (acquisitie manager) wordt openhartig ingegaan op het wel en wee van de branche, het bedrijf en individuele franchisenemers. Dat de naam Coltex nauwelijks bekend is deert hen niet, want het gaat om de bekende winkelformules DIDI Fashion, SPS Superstar en VET/Forecast. En deze formules zijn in alle grote winkelstraten goed vertegenwoordigd. Coltex is een echte retailorganisatie met de wens tot verdere expansie. “Stilstaan is funest”, geeft Kersloot aan, “we streven continu een bewuste groeistrategie na en het SPS Superstar-concept is momenteel rijp voor franchising. Verder worden er strategieën ontwikkeld voor verdere expansie naar het buitenland.” Werven van franchisenemers doet men in eigen beheer en is voor Kersloot een activiteit die meer omvat dan het volgen van geijkte paadjes. Daarvoor wordt tijd uitgetrokken en aandacht wordt vooral besteed aan het persoonlijke element. Past de persoon binnen de cultuur van de organisatie en deelt zij of hij dezelfde passie met product en concept. Zoiets kun je alleen zelf beoordelen.
Tekenend voor de sfeer is dat de franchisenemer van het eerste uur nog steeds franchisenemer is. Deze heeft diverse aanpassingen binnen het concept meegemaakt of franchised meerdere formules bij Coltex. Dit familiegevoel betekent ook dat in economisch slechte tijden of bij incidenten franchisenemers op de steun van hun franchisegever kunnen rekenen, in woord en daad.

Lange franchise-ervaring
In 1903 is de basis gelegd voor een keten die lange tijd als ‘VET, vak- en vrijetijdskleding’ bekend was en nu gewoon ‘VET’ heet. Als eerste moderetailer startte Coltex in 1974 met franchising van het VET-concept. Dit betekende dat naast de eigen filialen zelfstandige ondernemers (vaak ex-winkelchefs) een onderdeel werden van de groeistrategie. Op dit moment telt VET/Forecast 59 eigen winkels en 11 franchisevestigingen. Veranderingen in de smaak van het kopend publiek noodzaakten tot een bijstelling van de strategie en verbreding van het aanbod. De groeistrategie in acht nemend werd in 1984 DIDI Fashion bv - een damesmodeformule met op dat moment 20 winkels - overgenomen van Amex, het huidige Mexx. DIDI is vandaag de grootste divisie van Coltex. Het concept staat voor mode met een eigen identiteit. DIDI ontwerpt kleding voor de zelfbewuste vrouw die zich jong voelt en modische, casual kleding waardeert. Deze divisie is intussen uitgegroeid tot 74 eigen filialen en 27 franchisevestigingen. In 1986 werd overgegaan tot het franchisen van dit concept. Naar inschatting van Molenaar zijn er op dit moment zo’n tien witte vlekken in ons land waar nog plaats is voor een succesvolle DIDI-franchisevestiging. Die vlekken wil men de komende jaren invullen.
De keuze tussen franchise en eigen filialen is een resultante van het bedrag aan investeringen in een nieuwe winkel. De ontwikkeling naar grotere vloeroppervlakten brengt vooral in grote plaatsen met hoge huren met zich mee dat de financiering voor een franchisenemer nauwelijks haalbaar is.

Coltex zelf ‘grootste’ franchisenemer
Zoals al opgemerkt is het franchisegebeuren binnen Coltex meer dan een zakelijke relatie. Franchisenemers hebben invloed op de gang van zaken binnen de organisatie. Kersloot: “Voor de diverse formules bestaan verenigingen van franchisenemers. De besturen daarvan zijn de onderhandelingspartner voor ons als directie. Meerdere malen per jaar wisselen we van gedachten en tenminste tweemaal per jaar komen alle franchisenemers bij elkaar. Een afvaardiging van franchisenemers heeft onder andere zitting in de voor hen zo belangrijke collectiecommissie. Bovendien zijn ze zijdelings betrokken bij de ontwikkelingen van het modebeeld en de inkoopstrategie voor het volgende seizoen. Wij zijn geen groothandel maar een retailer met eigen winkels. Onze belangen lopen steevast parallel met die van de franchisenemers. Dat geldt voor inkoop maar ook op andere gebieden. Wij zelf zijn de grootste franchisenemer.”
Franchisenemers hebben een exclusief gebied zodat zij daarbij met een franchiseovereenkomst van tien jaar alle kansen hebben om hun investeringen terug te verdienen en een goed rendement te behalen. Coltex hanteert een transparant franchisesysteem waarin de franchisenemers onder andere geen entreegeld en franchisebijdragen hoeven af te dragen. Toch beschikken zij over een uitgebreid pakket aan diensten op het gebied van administratie, informatietechnologie, inkoop en design, logistiek, personeelsmanagement, vestigingsbeleid, externe communicatie, visual merchandising, winkelinrichting, conceptontwikkeling et cetera. Natuurlijk beseft iedereen dat een franchiseorganisatie geld kost en weet men dat de kosten daarvan verdisconteerd zitten in de inkoopprijzen. Coltex is een centraal geleide organisatie en ook franchisenemers maken hiervan deel uit. Dat betekent onder meer dat prijzen en afprijzingen centraal worden bepaald. Iets wat elders nogal eens op problemen stuit is bij Coltex een geaccepteerde zaak.

Molenaar is verantwoordelijk voor de begeleiding: “Onze support kun je verdelen in de start en de doorlopende begeleiding. Het totaal omvat onder meer ook gerichte opleidingen in marketing, verkoop, houden van functioneringsgesprekken, communicatie, werving en selectie, ziekteverzuim, kassa et cetera.” De startende franchisenemer kan gebruik maken van een investerings- en exploitatiebegroting en kiezen uit drie financieringsarrangementen. Op basis van meer dan 230 winkels hebben we een groot inzicht in plaatselijke markten en de kansen die een kandidaat-franchisenemer heeft om tot succesvolle exploitatie te komen. Een exploitatiebegroting kan zo goed met gegevens worden onderbouwd. De financiële administratie is uitbesteed, maar levert zeer veel informatie op voor een gedegen bedrijfsvergelijking. Daarbij wordt gebruik gemaakt van de kennis en ervaring die Coltex heeft met haar andere formules.
Dankzij het ondernemerschap en de inzet behalen franchisenemers gemiddeld tien procent meer omzet dan een eigen filiaal. Zoals eerder gezegd, er wordt niet veel gepraat, maar wel veel ondernomen. Dit kan ook, omdat Coltex de schaalgrootte heeft om zaken goed op te zetten en te managen. Mede dankzij die kennis en ervaring kunnen juist de Coltex franchisenemers tijdig anticiperen op veranderingen in de markt.

De toekomst
Sinds 1989 behoort ook het SPS Superstar-concept tot de Coltex Retail Group en is uitgegroeid tot 66 eigen filialen. Deze formule laat op 130 tot 160 m2 een actueel eigenzinnig beeld zien waarin modische ‘basics’ en de laatste trends elkaar snel opvolgen. Op basis van retailervaring en schaalgrootte acht Kersloot de tijd rijp om de volgende stappen te zetten. “We streven hier een agressief groeibeleid inclusief franchise na dat in de komende jaren tussen de 20 en 25 nieuwe vestigingspunten moet opleveren, want daarvoor is er in ons land zeker nog plaats. De eerste franchisenemer is recent van start gegaan in Volendam.” Op de vraag waar men die vestigingspunten vandaan denkt te halen voegt Molenaar toe: ”We hebben de afgelopen jaren gezien dat steeds meer ondernemers in de modedetailhandel in de knel zijn gekomen. Die overdenken gemakkelijker dat het wellicht zinvol voor hun continuïteit is om zich aan te sluiten bij een al bewezen formule. Daarnaast heeft Coltex de beschikking over een eigen onroerend goed afdeling welke actief in de markt opereert op zoek naar geschikte winkellocaties in binnen- en buitenland. Naast bestaande ondernemers is iedereen geïnteresseerd in mode en een nieuwe uitdaging bij ons welkom. Bovendien hebben we hier binnen het eigen bedrijf medewerkers die geïnteresseerd zijn, dat zorgt ook voor aanwas.”
“Kijk”, vult Brenninkmeijer aan, zijn enthousiasme niet onder stoelen of banken stekend, “onze eigen mensen hebben die gewenste creativiteit en passie al, de cultuur van het bedrijf is hen bekend. Zij behoeven niet overtuigd te worden van de sterke kanten van de organisatie.” Kortom: er is voldoende enthousiasme en zelfvertrouwen in Heerhugowaard om de toekomst in een onzekere branche met vertrouwen tegemoet te treden. Coltex staat in de startblokken om nieuwe uitdagingen aan te gaan. Juist als de markt onder druk staat ontstaan er nieuwe kansen.

Jan Bezemer