Eerder in Franchise+ 2/2003 :: april 2003 Terug naar het overzicht
 
Klanten behouden en klantwaarde vergroten voor franchiseondernemingen
M-Wise
Customer relationship marketing, 1-to-1 marketing, interactieve marketing... de afgelopen paar jaar kwamen en gingen deze hypes, en een dreigende recessie en verminderd consumentenvertrouwen kwamen er voor in de plaats. Trouwe klanten zijn hierdoor veranderd in disloyale consumenten die heel ontvankelijk blijken te zijn voor de prijsstunt van een concurrent. Het behouden van klanten staat daarom tegenwoordig voorop, gevolgd door het vergroten van hun waarde voor de detaillist. En daar waar theoretische bespiegelingen tot voor kort de boventoon voerden, dient er nu actie ondernomen te worden.
 
Dit lijkt een moeilijke opdracht, maar kan snel en efficiënt in de praktijk gebracht worden. M-Wise, gespecialiseerd in customer based marketing voor de detailhandel, heeft hiervoor een praktisch en resultaatgericht concept ontwikkeld dat bruikbaar is voor zowel grote als kleinere detailhandelorganisaties. Het grootste verschil met traditionele retailing is dat in dit concept niet producten, merken of formules, maar klanten met hun voorkeuren en gedrag het uitgangspunt zijn.

Naast technische en organisatorische componenten zoals het inrichten van een centrale database, het opzetten van infrastructuur voor onder andere kassacoupons, en het opleiden van het betrokken winkelpersoneel, bevat dit concept een plan van aanpak dat bestaat uit de volgende fasen:

1.  Collecting – het verzamelen van klant-, transactie- en interactiegegevens;
2. Extracting – het analyseren en voorspellen van klantgedrag;
3. Targeting – het afstemmen van producten, diensten en promoties op het gedrag en voorkeuren van individuele klanten;
4. Interacting – het persoonlijk benaderen van individuele klanten via onder andere kassacoupons, post of e-mail.
   

Onderstaand worden de verschillende fasen in dit plan van aanpak verder toegelicht.

1. Collecting
De ‘Collecting’-fase bestaat uit het verzamelen van bestaande gegevens binnen de organisatie. Hierbij wordt per klant onderscheid gemaakt tussen klantgegevens (zoals adresgegevens), transactiegegevens (gegevens over aankopen in de winkel) en interactiegegevens (zoals informatie-aanvragen via actiecoupons).

2. Extracting
Vervolgens worden in de ‘Extracting’-fase de verzamelde gegevens met behulp van de juiste software en ervaring geanalyseerd. Vaak zijn al voldoende gegevens aanwezig om vragen te kunnen beantwoorden zoals:

“Welke van de beste klanten staan op het punt om over te stappen naar de concurrent, en met welk aanbod kan dat worden verhinderd?”
“Welke typen klanten hebben de hoogste klantwaarde en genereren dus de meeste omzet en winst, en hoe herkennen we deze?”
“Welke klanten hebben de potentie om nog verder in waarde te stijgen, en hoe kan dit worden gestimuleerd?”
   
3. Targeting
Tijdens de ‘Targeting’-fase wordt een klantgerichte aanpak opgesteld. In de ‘Extracting’-fase is van iedere individuele klant een klantbeeld opgebouwd bestaande uit informatie over zijn of haar steeds veranderende gedrag en voorkeuren met betrekking tot productsamenstelling, prijs, moment, kanaal en inhoud van de boodschap. Daarmee kan voor deze individuele klanten de juiste aanpak worden opgesteld. Enkele voorbeelden hiervan zijn:
acquisitie: potentiële klanten die net naar het verzorgingsgebied van een bepaalde winkel zijn verhuisd én voldoen aan het klantprofiel van de meest waardevolle klant, ontvangen per post als welkomstaanbieding een éénmalige korting op verf bij aanschaf van een x-hoeveelheid tuinhout;
retentie (klantbehoud): trouwe klanten die een tijd niet meer in hun vaste cd-winkel zijn geweest, ontvangen per e-mail een actiecoupon met een aanbieding om hier binnen twee weken een cd in hun favoriete genre in een speciale uitvoering aan te kunnen schaffen voor de prijs van de normale uitvoering;
deep-sell: een klant die normaliter iedere zes weken zijn haar laat knippen, ontvangt bij de laatste knipbeurt een kassacoupon met daarop een aanbod voor een gratis wasbeurt als de klant binnen vier weken weer zijn haar laat knippen;
up-sell: klanten die regelmatig overhemden van merken A en B aanschaffen, ontvangen per post een brief met de aankondiging dat binnenkort de zomercollectie van het duurdere merk C in de winkel te verkrijgen is, met een aanbieding van een overhemd van dit merk in de maat en favoriete kleur van de klant;
cross-sell: klanten die ooit een spelcomputer kochten, ontvangen bij de aanschaf van een willekeurig ander product in één van de winkels een kassacoupon met daarop een overzicht van de recent uitgekomen nieuwe spellen voor hun computer en een verwijzing naar de website van de winkelketen waar gratis demo’s van deze spellen kunnen worden gedownload.
   

4. Interacting
De échte actie vindt plaats in de ‘Interacting’-fase. In deze fase worden de eerder gedefinieerde aanbiedingen aan de klant aangeboden via het kanaal wat hiervoor het meest effectief is. De ervaring leert bijvoorbeeld dat winkelbezoek en klantbehoud kan worden verhoogd met een direct mail brief via de post of met een e-mail bericht, en voor het verhogen van de klantwaarde door middel van up-sell en cross-sell het doen van aanbiedingen via kassacoupons het beste resultaat oplevert. De respons van de klant, bijvoorbeeld een transactie in de winkel of een antwoord via e-mail, wordt vervolgens weer vastgelegd in de centrale database in de ‘Collecting’-fase. Door de respons op de juiste manier vast te leggen, kan de organisatie leren wat de voorkeuren zijn van zowel individuele klanten als van bepaalde klantcategorieën.

Frans Jan Boon

 

Aandachtspunten voor franchiseorganisaties
Het customer based marketing concept wordt in de praktijk toegepast door diverse bedrijven, variërend van kleine detailhandelorganisaties met enkele winkels tot grote landelijke detailhandelorganisaties. Omdat de organisatiestructuur van een franchiseorganisatie verschilt van die van een detailhandelorganisatie die alle winkels in eigendom heeft, zijn er bij het toepassen van customer based marketing binnen een franchiseorganisatie een aantal punten waaraan franchisegevers extra aandacht dienen te besteden.

Een franchiseformule staat of valt bij de marketing, welke er voor dient te zorgen dat de formule krachtig en onderscheidend is. Te weinig aandacht voor marketing en promotie is immers franchiseflater nummer één! Customer based marketing versterkt het onderscheidend vermogen van een franchiseformule maar moet dan bij voorkeur wel door de gehele organisatie, en dus door alle franchisenemers, gedragen worden. Het mag natuurlijk niet voorkomen dat een klant van een formule zijn of haar actiecoupon wel bij de ene maar niet bij de andere winkel, beide behorende tot dezelfde formule, kan inwisselen. Het overtuigen van de franchisenemers door de franchisegever om deel te nemen aan een dergelijk marketinginitiatief is daarom van groot belang.

Een tweede belangrijk aandachtspunt is de vraag wie de eigenaar is van de klantgegevens die in de ‘Collecting’-fase worden verzameld. Het kunnen beschikken over deze gegevens is essentieel voor het slagen van customer based marketing. Echter, soms zien franchisenemers hun klanten en de bijbehorende klantgegevens als hun bezit en willen daarom deze gegevens niet afstaan. Franchisecontracten dienen hierover duidelijkheid te verschaffen. Om dergelijke conflicten te voorkomen is het aan te bevelen om de klantgegevens te laten verzamelen door een derde partij, bij voorkeur de partij waaraan de customer based marketing is uitbesteed. Zo hoeft de franchisenemer zijn klantgegevens niet af te staan aan de franchisegever.

Het derde en laatste aandachtspunt is de communicatie tussen franchisegever en franchisenemers. Bij customer based marketing worden marketingacties en –campagnes veelal centraal ingepland en uitgevoerd door de franchisegever of een externe partij, waarbij klanten worden verwezen naar de winkels van de verschillende franchisenemers. Zowel de managers als het personeel van deze winkels dienen dan goed geïnformeerd te zijn en te weten wat hun te doen staat als bijvoorbeeld een klant zijn of haar actiecoupon komt inwisselen.