Met dit artikel beoog ik zowel franchisegevers als franchisenemers nog eens te wijzen op het bestaan van de mogelijkheid om een tussen hen gerezen geschil buiten de rechter om tot een oplossing te brengen.
Immers als een franchisegever en één (of meerdere) franchisenemer(s) een geschil hebben en zij er niet uitkomen, zijn zij al snel geneigd naar de rechter te stappen. Een gerechtelijke procedure kan echter veel geld, tijd en energie kosten en bovendien vormt een vonnis van de rechter geen garantie voor een bevredigend resultaat. Derhalve valt steeds vaker de keuze op een andere vorm van conflictoplossing namelijk bemiddeling, ook aangeduid met de Engelse term 'mediation'.

De NFV Geschillenregeling toegankelijk voor leden en niet leden
De Nederlandse Franchise Vereniging (NFV) heeft als doel het waarborgen van de goede naam en faam van franchising in Nederland en streeft naar harmonie tussen de deelnemers van een netwerk. Indien er geschillen (dreigen te) ontstaan, zoekt de vereniging naar een zo doelmatig mogelijke oplossing. Daarom heeft de NFV eind 1997 een geschillenregeling in het leven geroepen en daarmee de mogelijkheid geschapen van een onpartijdige bemiddeling, waarop overigens zowel leden van onze vereniging als niet-leden een beroep kunnen doen.

Wat is Mediation?
Mediation is een wijze van conflictoplossing buiten de rechter om, waarbij via bemiddeling door een professionele onafhankelijke derde, de mediator, partijen zelf proberen hun conflict op te lossen op basis van hun wederzijdse belangen.
Voor iedere betrokkene is een belangrijke maatstaf, dat de uiteindelijk te bereiken oplossing duurzaam moet zijn en dat deze zoveel mogelijk tegemoet moet komen aan datgene waar het partijen echt om gaat. Immers vrijwel elk geschil heeft een oplossing die voor elk der partijen aanvaardbaar is, maar doordat partijen in een conflict zijn verwikkeld zien zij vaak de oplossing niet meer. De mediator schept de voorwaarden en helpt partijen samen hun conflict op te lossen. Hij of zij is neutraal, onpartijdig en onafhankelijk en neemt geen standpunt in. Bij mediation zijn er dan ook geen 'winnaars' en 'verliezers'. Dit is van groot belang indien partijen er belang aan hechten hun relatie nadien voort te zetten.
De belangrijkste voorwaarde echter om tot een geslaagde mediation te komen is dat partijen de wil hebben om samen tot een oplossing te komen. Voorts is van belang dat de personen die deelnemen aan de mediation ook beslissingen mogen nemen en derhalve beschikken over een volmacht.

Uitgangspunten van de NFV bemiddeling

Wanneer kiest men voor NFV bemiddeling en wie treden er als bemiddelaar op?

Een franchisegever of één of meerdere franchisenemers kiezen voor NFV bemiddeling indien zij na oplossing van een tussen hen gerezen geschil hun relatie in goede sfeer willen voorzetten. Ook wanneer een snelle oplossing is gewenst of wanneer partijen de behoefte hebben aan een discrete wijze van conflictoplossing is mediation een goede keuze, zeker gezien de emoties die bij franchising vaak een grote rol spelen.
De NFV heeft een aantal op franchisegebied deskundige personen in haar bestand die bereid zijn als mediator op te treden, zoals advocaten, leden van de rechterlijke macht, een notaris en een accountant. Allen hebben een voor mediation speciale opleiding of training gevolgd.

Hoe gaat NFV bemiddeling in zijn werk?
Zowel een franchisegever als een franchisenemer kunnen zich met een verzoek om bemiddeling wenden tot het secretariaat van de NFV. Een lid van de juridische commissie van de NFV beoordeelt of het geschil zich leent voor bemiddeling. Als dit het geval is, benadert deze de 'tegenpartij' met de vraag of deze bereid is mee te werken aan bemiddeling. Partijen worden verzocht alle relevante stukken, zoals het franchisecontract en correspondentie, op te sturen. Zo mogelijk wordt een schriftelijk standpunt gevraagd. Vervolgens wordt aan partijen een of meerdere bemiddelaars voorgesteld. Indien een keuze is gemaakt, wordt de bemiddelaar benaderd en een datum, locatie (veelal een vergaderruimte in een hotel) en tijdstip bepaald. De bemiddeling neemt in het algemeen een halve of hele dag in beslag.
Ter vergoeding van de kosten van de bemiddelaar, de bureaukosten en o.a. de zaalhuur, dienen beide partijen momenteel € 450,00 exclusief BTW over te maken.
Indien partijen tot een oplossing komen legt de bemiddelaar deze schriftelijk vast en laat dit stuk door beide partijen ondertekenen. Vervolgens ontvangt iedere partij een exemplaar. Zoals hiervoor aangegeven, bericht de mediator de NFV alleen of zijn bemiddeling al of niet is geslaagd zonder vermelding van de gevonden oplossing. Die is immers alleen bij betrokkenen bekend.
Zijn partijen toch niet tot overeenstemming gekomen, dan zal de mediator hen informeren omtrent de andere mogelijkheden van geschillenbeslechting, zoals arbitrage en de burgerlijke rechter.

Vooral de afgelopen twee jaar wordt steeds meer een beroep op onze geschillenregeling gedaan. In de praktijk blijkt dat mediation bijna altijd leidt tot verbetering van de onderlinge verstandhouding (ook als de mediation niet met een overeenkomst werd beëindigd) en als zeer bevredigend en snel wordt ervaren.
Wellicht is het raadzaam om een bepaling over mediation in uw franchisecontract op te nemen als mogelijke wijze van conflictoplossing.

Tot slot wil ik nog vermelden dat er sinds september 1999 binnen en buiten de rechterlijke macht gewerkt wordt aan de opzet en uitvoering van het Project Mediation naast Rechtspraak. Doelstelling van het project is het verkrijgen van inzicht in de mogelijkheid en wenselijkheid van een structurele voorziening voor doorverwijzing naar mediation tijdens een gerechtelijke procedure. Het project loopt tot eind dit jaar waarna in een onderzoeksrapport de ervaringen en resultaten zullen worden opgemaakt. Uiteindelijk zal dit eindigen in een aanbeveling aan de politieke besluitvormers. De NFV ziet de uitkomst van het project met belangstelling tegemoet.

Mr. Nicole J.M.J. Taverne