Franchise+ :: Ik ben omdat wij zijn!


	Eerder in Franchise+ 1/2002

Franchising is geven en nemen

Ik ben omdat wij zijn!

Een franchiseorganisatie haalt zijn kracht uit de efficiënte wijze van samenwerking tussen twee ondernemingen die ieder hun eigen bijdrage leveren aan het welslagen daarvan. Soms lijkt het wel alsof er meer een verhouding is tussen leverancier en afnemer dan tussen franchisegever en -nemer. Samenwerken is samen werken en zeker niet vrijblijvend.

We kennen allemaal de voor- en nadelen van franchising en waarom het een succesvol partnerschap is. Maar er zit meer achter, het succes is niet alleen gebaseerd op financiële voordelen die een franchisenemer motiveren, er zijn ook meer sociaal en psychologisch getinte argumenten om een gemotiveerde franchisenemer te zijn. Het is plezierig om bij een succesvolle club te behoren en hier met trots naar te wijzen. Het deelgenoot zijn in het succes van een groep is een aspect dat weinig aandacht krijgt.
De praktijk blijkt echter stug. Zowel franchisegever als -nemer gedragen zich soms krampachtig in de relatie ten opzichte van elkaar. Als het goed gaat worden de eigen verdiensten als belangrijkste naar voren geschoven, bij een negatieve ontwikkeling wordt de schuld daarvan op de ander geschoven. We zijn minder de poldermodel bouwers dan waarvoor we worden gehouden.

De franchise keuze
Franchisenemer worden is soms een langdurig proces, omdat niet direct een vestigingspunt voorhanden is. Maar in de voorbereiding tot de grote stap heeft de kandidaat-franchisenemer de kans om zich uitstekend te prepareren op de start. Hier gaat nog wel eens iets mis. Er worden gesprekken gevoerd, maar de verstrekte informatie wordt slecht gelezen, er worden weinig kritische vragen gesteld, weinig eigen onderzoek gedaan, geen bestaande franchisenemers benaderd etc. Veel conflicten in de franchiserelatie blijken terug te voeren op de fase van informatie. Pas nadat de handtekening is gezet en het werk begint ontdekken franchisegever en -nemer dat zij eigenlijk een ander beeld hadden van elkaar en van de gemaakte afspraken.

Het is bijna
financiële zelfmoord
om af te gaan wijken
van de centrale lijn

Een voorbereide franchisenemer telt voor twee. Hij moet zich realiseren wat een franchise samenwerking inhoudt en dat die niet alleen bestaat uit een franchisegever die iets presteert tegen betaling. Dat betekent ook dat een franchisenemer de verantwoordelijkheid heeft om zich als een echte ondernemer, binnen franchiseverband, te gedragen. En het is in zijn eigen belang dat hij zich voor de start van zijn onderneming overtuigd heeft van de juistheid van deze stap. Een eenmaal getekende overeenkomst geldt meestal vijf jaar en dat is een periode die langer is dan menig huwelijk stand houdt. Franchising is ondernemerschap waaraan enige beperkingen zijn verbonden, voor franchisegever en -nemer en men dient daarvan goed doordrongen te zijn om teleurstelling te voorkomen.

Een succesvolle franchisenemer is zich bewust van de speciale relatie.

•

Het is bijna financiële zelfmoord als je eenmaal je geld hebt geïnvesteerd om na de start af te gaan wijken van de centrale lijn. Een voorbereide franchisenemer kent de regels van het franchisespel en volgt het systeem. Vaak ten onrechte denkt een franchisenemer dat er een betere manier is om geld in die bedrijfstak te verdienen.

•

Een kind uit een groot gezin weet dat het vrijwel onmogelijk is om iedereen steeds gelukkig te maken. Er is altijd wel iemand met een ander idee of andere prioriteiten. Dat geldt ook voor de beslissingen die een franchisegever of collega franchisenemers nemen. Een goed franchisenemer tracht er het beste van te maken. Wat niet wil zeggen dat hij alles moet slikken.

•

Franchising is samenwerking, niet alleen als franchisenemer en -gever, maar ook als franchisenemers onderling. Een goede franchisenemer heeft een netwerk. Communicatie en onderlinge uitwisseling van informatie is een bron voor verbeteringen in het eigen bedrijf en een belangrijke groeistimulans voor de gehele keten.

•

In de publiciteit lijkt het wel of slechts franchisegevers falen in het nakomen van hun verplichtingen of beloften, maar vele franchisenemers mogen best de hand in eigen boezem steken. Het klinkt misschien niet leuk, maar is wel een ongewenste realiteit. Franchising betekent je overeenkomst kennen en naleven.

•

Niet iedere franchisenemer heeft steun van zijn franchisegever, soms is het niet in de franchiseovereenkomst opgenomen. Iedere ondernemer heeft af en toe advies nodig en als die niet van de franchisegever komt is er zeker een succesvolle collega-franchisenemer die hem wil helpen.

•

Hoewel het gek klinkt is het toch zo dat vele franchisenemers niet weten hoe ze met hun franchise geld kunnen verdienen. Ze werken altijd IN de zaak, maar niet MET de zaak. (Eigenlijk een schande dat franchisegevers dit niet zien). Teveel werk is onproductief en verliesgevend. Dat kost onnodig geld.

•

De franchisenemer heeft bij zijn volle bewustzijn deze franchise gekozen. Niemand dwong hem om hierin zijn geld te investeren. Een professioneel franchisenemer accepteert de verantwoordelijkheid voor zijn eigen succes in zijn franchise. Hij geeft de franchisegever niet de schuld. Als hij dat niet kan of wil moet hij zo snel en geruisloos mogelijk de franchise verlaten.

Een succesvolle franchisenemer
is zich bewust
van de speciale relatie

Een verantwoordelijke relatie
Franchising is een moderne wijze van bedrijfsorganisatie, die op een intelligente manier gebruik maakt van een netwerkstructuur met vele zelfstandige franchisenemers. Via de franchise behoren die een eenheid te zijn, want alle betrokkenen weten dat hun bestaansrecht zonder de anderen op de tocht komt te staan. De succesvolle franchisegever besteedt veel aandacht aan de onderlinge samenhang in de gehele keten, omdat daarin geen zwakke schakels mogen voorkomen. Een franchise ontleent zijn kracht aan samenwerking en zowel franchisegever als -nemers moeten daaraan een forse bijdrage leveren. Dit is geen eenzijdig verkeer waarbij de één slechts iets doet voor de ander tegen betaling.
In de praktijk moeten de nodige franchisenemers door hun franchisegever financieel ondersteund worden om het hoofd boven water te houden, gewoon omdat het een startfase is of omdat het ondernemerschap van een franchisenemer te wensen overlaat. Dat komt frequenter voor dan we denken en wordt makkelijk vergeten.
Ook franchisegevers gaan regelmatig de mist in en maken soms onvergefelijke fouten. Met sommige hoef je geen medelijden te hebben. Maar hoe het ook gaat, je mag in eerste aanleg verwachten dat in moeilijke tijden franchisenemers solidair zijn met hun franchisegever, misschien slechts voor een beperkte periode. In diverse gevallen komt die solidariteit gelukkig voor waar men gezamenlijk tracht de juiste weg te vinden, omdat de continuïteit in de gezamenlijkheid ligt. Het gebeurt helaas ook dat in het geheim een buitenstaander in de arm wordt genomen, die de franchisegever opblaast. Hoewel men denkt hiermee iets te bereiken ontdekken de achtergebleven alleenstaande ondernemers dat slechts wat contracten resteren en de noodzakelijke samenhang voor succes ontbreekt. Dat heet een ramkoers zonder continuïteitsvooruitzichten, waarbij franchisenemers zichzelf in de kou zetten. Met name de franchisenemers die het laatst zijn toegetreden en de zwaarste financiële verplichtingen hebben worden het slachtoffer van zo'n ondoordachte actie. Niet altijd is een debacle te vermijden, maar dat blijkt pas als alternatieven zijn onderzocht. Daarvoor is echter tijd en deskundigheid nodig, maar die moet dan wel zijn kans krijgen. Franchise: ik ben omdat wij zijn.

Jan C. Bezemer