Je hebt een aantal jaren in loondienst gewerkt. Steeds vaker heb je het gevoel dat je wilt ondernemen. Je besluit om een eigen bedrijf te starten door je aan te sluiten bij een franchiseformule. Wat betekent dit voor de start van het zelfstandig ondernemerschap? De bekende checklists en tips voor het starten van een eigen bedrijf zijn in de praktijk -hoe nuttig ook- slechts het begin van het verhaal. Ik vroeg net gestarte franchisenemers in de retail, horeca en dienstverlening naar hun eerste ervaringen met franchising.

Maurice A. van Rijn

Waarom wilden jullie ondernemer worden?
Martinette: "Op een gegeven moment zat ik als Primafoon-verkoper aan mijn plafond." René: "Ik zocht vooral de eigen verantwoordelijkheid van het ondernemerschap. Of het nu goed of slecht gaat, jij bent degene die de beslissingen neemt."
René en Martinette hebben bewust voor franchising gekozen. René: "Je moet wel met een heel goed product komen om succesvol te zijn. Franchising is minder een gok, omdat je in een bestaand concept stapt."

Waarom Primafoon?
Martinette: "Omdat ik al bij Primafoon werkte, was dit natuurlijk wel een van de eerste formules waar je naar kijkt. Maar we hebben wel degelijk vergeleken." René: "Primafoon is natuurlijk toch een naam die consumenten vertrouwen inboezemt. Bovendien is de telecommunicatiebranche enorm in ontwikkeling."

Hoe ben je door de franchisegever bij de start geholpen?
René: "Toen de selectieprocedure rond was, hebben we een afspraak gemaakt met de retailmanager die ons begeleidt. Zij had al een plan met een globale begroting voorbereid waarmee we aan de slag gingen."
Hadden jullie in deze fase hulp van een accountant? "Ja. We hebben gekozen voor een accountant die door Primafoon werd aangedragen. Deze heeft uiteindelijk de definitieve cijfers bij de bank aangeleverd."
Moest je zelf nog veel doen? Martinette: "Al met al moesten we nog wel veel zelf regelen. Personeel werven en een opleiding volgen bijvoorbeeld. Dit moest in ons geval binnen een hele korte tijd. In maart kregen we te horen dat we geselecteerd waren, in mei zijn we gestart."

Hoe hebben jullie jezelf voorbereid op de start?
Martinette: "We hadden al in een vroeg stadium bij de Kamer van Koophandel informatie opgevraagd. Eerst algemeen, daarna uitgebreider met daarbij informatie over bijvoorbeeld personeelsmanagement en verzekeringen. Daarnaast biedt internet veel informatie voor startende ondernemers."

Hoe ervaren jullie het ondernemerschap tot dusver?
Martinette: "Het bevalt ons goed. In het begin dachten we even waar zijn we in terecht gekomen, maar dat heeft een reden. We kregen in de eerste week twee keer te maken met diefstal. Ook dat is ondernemerschap."
Hoe gaan jullie om met het ondernemersrisico?
René: "Dat is er altijd, maar we denken natuurlijk positief!"

Verdienen jullie meer of minder dan voorheen?
René: "Minder. Maar daar is het ons in deze fase ook niet om te doen. Je zult het moeten opbouwen, de investering moet worden terugverdiend."
Welke tips hebben jullie voor startende franchisenemers?
René: "Ga absoluut bij andere franchisenemers te rade. En doe dit niet alleen in de oriënterende fase, maar ook in de voorbereiding op de start. Op dat moment kun je namelijk gericht advies goed gebruiken, zeker als ondernemerschap en franchising nieuw voor je is." Martinette: "Achteraf gezien hadden we daar zelf ook wat meer tijd in moeten steken. Nu werden we toch behoorlijk op onszelf teruggeworpen. Wat aardig zou zijn, is wanneer de franchiseorganisatie dit nog meer zou kunnen stimuleren, bijvoorbeeld door iemand op basis van eigen ervaring -bijvoorbeeld een bestaande franchisenemer- bij de voorbereiding te laten adviseren."

Waarom wilde je zelfstandig ondernemer worden?
"Vooral de zelfstandigheid, maar ook de directheid spraken mij aan. Je kunt jezelf niet indekken. Als zelfstandig ondernemer word je direct geconfronteerd met je eigen beslissingen."

Waarom het trainersvak?
"Ik merkte door de jaren heen dat ik het coachen en begeleiden van mensen eigenlijk het leukste onderdeel van mijn werk vond. Op een gegeven moment heb ik de knoop doorgehakt en besloten om op dat vlak iets voor mijzelf te beginnen."

Waarom heb je gekozen voor franchising?
"Toen ik eenmaal had besloten om het coachingsvak in te gaan, realiseerde ik mij dat het moeilijk is om snel zelf iets op te bouwen wanneer je geen directe ervaring hebt. Als franchisenemer profiteer ik van 20 jaar naamsbekendheid en productontwikkeling."

Waarom heb je gekozen voor DOOR?
"De filosofie van het bedrijf sprak mij aan. DOOR heeft inmiddels meer dan 80 franchisenemers en is een naam van betekenis in de markt. Dit was voor mij een teken dat het concept zich inmiddels in voldoende mate heeft bewezen."

Hoe ben je door de franchisegever bij de start geholpen?
"Het begint met een intensieve selectieprocedure. Eerst een voorlichtingsbijeenkomst, vervolgens een test en daarna een praktijkdag waarop je diverse opdrachten moet uitvoeren. Ik kwam er doorheen en kon de franchiseovereenkomst tekenen. Maar dan heb je nog het franchisecollege van 2,5 week. Dit moet je succesvol afleggen, want je haalt hier je eerste trainingscertificaten. Deze heb je nodig om als franchisenemer trainingen te mogen geven. Daarnaast maak je het eerste jaar deel uit van een TOP(trainer in opleiding)-team. Binnen dit team worden ervaringen uitgewisseld, tops en flops gedeeld en worden er gezamenlijk acties ondernomen, bijvoorbeeld op het gebied van acquisitie."

Een hele zware procedure dus, maar werd je ook geïnformeerd over wat het jou kon opleveren?
"Ja, tijdens de voorlichtingsbijeenkomst werd al een aantal mogelijkheden geschetst op basis van ervaringen van andere franchisenemers. Dus wat kun je er in jaar 1, 2 en 3 aan overhouden. Tijdens de diverse gesprekken heb ik natuurlijk ook vragen gesteld. Vlak voordat ik de definitieve beslissing nam, heb ik geïnformeerd naar de sfeer binnen de organisatie."

Sfeer?
"Ja, ondanks het individuele karakter vond ik het belangrijk dat er toch ook een gevoel van samenwerking zou zijn tussen franchisenemers. Ze boden me aan om alvast een gedeelte van een franchisecollege bij te wonen. Er namen toevallig op die dag twee binnendienstmedewerkers afscheid. Ik werd aangenaam verrast door de collegiale sfeer. Toen was het voor mij duidelijk."

Hoe heb je jezelf voorbereid?
"Ik vond het informatieboek voor zelfstandig ondernemers van de belastingdienst zeer nuttig. Daarnaast heb ik informatiebijeenkomsten van de Kamer van Koophandel bezocht. Ik heb de franchiseovereenkomst aan mijn accountant laten zien. En natuurlijk ben ik bij banken te rade gegaan over de financiering. Nu valt de financiering vergeleken met andere franchiseformules mee, maar wat je vooral niet moet vergeten is het voorfinancieren van inkomen dat je niet hebt in het begin."

Een belangrijk verschil met winkelformules wellicht?
"Ja. Bij een franchisewinkel komt er door de reeds bestaande naam gelijk publiek op af. Bij ons is dat niet zo, je moet zelf naar de potentiële klant toe. Het duurt even voordat je dit op gang hebt. Daar komt bij dat we geen exclusieve gebieden hebben."

Hoe ervaar je het zelfstandig ondernemerschap tot nu toe?
"Prima. Ik werk harder maar ben meer relaxed dan vroeger, omdat ik altijd het gevoel heb dat ik iets bereik bij mijn klanten. Rust 'tussen de oren' dus."

Hoe ga je om met het ondernemersrisico?
"Dat is aanwezig, maar dan denk ik aan de statistieken binnen DOOR. Als je deze bekijkt, zie je dat verreweg de meeste franchisenemers in een aantal jaren een behoorlijk ondernemersinkomen kunnen genereren. DOOR blijft je hierbij ondersteunen op het gebied van marketing en sales."

Waaraan moest je het meeste wennen in vergelijking tot wat je eerder deed?
"Zonder meer de directheid en openheid van iedereen in de organisatie. Een jonge medewerker van het hoofdkantoor vertelde mij al in de tweede week hoe ik een bepaalde zaak anders had kunnen doen. Dit was voor mij even omschakelen! Daarnaast was het voor mijn vrouw en kinderen even wennen, omdat wij als franchisenemer vanuit huis werken. Ik was ineens veel vaker thuis, maar wel bezig met werk."

Verdien je nu meer of minder dan vroeger?
"Minder, ik ben nog aan het investeren. Vanaf eind volgend jaar denk ik boven mijn inkomen van vroeger te komen."

Welke tip kun je geven aan startende franchisenemers?
"Bereid je goed voor. Probeer zoveel mogelijk een beeld te vormen van wat je kunt verwachten. En betrek vooral het thuisfront erbij. Mijn vrouw werkt niet en ik heb drie kleine kinderen. Dan wil je heel bewust nadenken over de risico's."