In twaalf Europese landen wordt de euro op 1 januari 2002 de officiële munteenheid. De detailhandel heeft in Nederland bij het in omloop brengen van de munt een belangrijke rol toebedeeld gekregen. Van 1 tot en met 28 januari 2002 kunnen klanten nog met guldens betalen, maar ze krijgen alleen nog maar euro's als wisselgeld.
"Doe alles wat je kunt doen vóór januari 2002. Dan doe je het goed! Je bent gek als je met alles tot het laatste moment wacht," aldus een stellige De Vlaam. Sinds september 2000 is zij, samen met twee andere projectteamleden uit in- en verkoop, fulltime bezig vanuit het Amsterdamse hoofdkantoor van Hema BV het europad te effenen voor 273 HEMA-vestigingen in Nederland en België. In Nederland telt de HEMA 250 vestigingen, waarvan er 127 te boek staan als Aangesloten Bedrijf. De Vlaam: "Wij spreken niet over franchisenemers. Veertig jaar geleden toen wij begonnen bestond het begrip helemaal nog niet. Voor ons zijn het altijd Eigen Vestigingen en Aangesloten Bedrijven gebleven."

Onder het motto 'De klant is koning' werkt de HEMA voor de euro-overgang een zorgvuldig opgesteld stappenplan uit. "Wij willen het goed doen. Als het in één van de filialen vastloopt dan staat in de krant dat de HEMA het niet goed heeft gedaan. Dat is niet goed voor het HEMA-imago. Voor de filialen mag de euro-invoering niet ten koste gaan van de omzet," zegt De Vlaam, gevraagd naar het waarom van al die inspanningen. Voor de klanten dienen er geen obstakels te zijn om met de euro boodschappen te betalen na 1 januari 2002.

Stap voor stap
Hemelvaartsdag 2001 (donderdag 24 mei) wordt een belangrijke dag voor het 'europroof' maken van het HEMA-bedrijf. Het centrale computersysteem, waarover alle inkoop, logistiek en administratie loopt, zal die dag worden omgezet in euro's. Vanaf dat moment werken alleen de winkels nog met guldens. Daarvoor wordt een speciale valutavertaalslag ingebouwd. Op oudejaarsdag 2001 vindt in alle winkels convertering van guldens naar euro's plaats. In januari 2002 moet de kassa immers aangeven hoeveel euro een artikel kost. Op nieuwjaarsdag dient de omzetting voor het hele artikelaanbod te worden gecontroleerd. De Vlaam: "Denk niet dat je dit hele proces in één keer kunt doen. Ik voorspel je dan alleen maar chaos. In vergelijking hiermee was de millenniumovergang een eitje. In dit proces is de rol van de mens net zo belangrijk of moeilijk als die van de techniek. Het invoeren van alle nieuwe europrijzen zal voor een kleine zelfstandige als de bakker of groenteman uitsluitend handwerk zijn. Gelukkig zijn er wel tabellen voor beschikbaar."
Nieuwe kassa's hoeven er niet voor te worden aangeschaft. Wel dient voor de omrekening in euro's de software te worden aangepast en moeten de kassa's worden voorzien van extra knoppen. Er moeten zowel guldens als euro's kunnen worden aangeslagen. Ook de terminal om te pinnen en te chippen moet softwarematig worden aangepast. Maak daarover tijdig afspraken!

Personeel opleiden
Het HEMA-europrojectteam werkt op dit moment aan een speciale euroscholing. Per filiaal worden 2-3 mensen opgeleid, in de regel de filiaalmanager, de assistent filiaalmanager en een verkoopchef. Alle beschikbare eurokennis wordt hen bijgebracht en zij worden getraind om het overige winkelpersoneel te trainen. Daarvoor kunnen ze terugvallen op een speciaal daartoe ontwikkeld eurospel. In september/oktober 2001 dient het opleidingstraject helemaal te zijn afgerond, waarna iedereen in week 50 nog eens op een prettige manier in herinnering zal worden gebracht dat over twee weken alleen nog maar in euro's wordt gerekend en gedacht.
Ook een belangrijke datum in het euroverhaal is 1 juli 2001. Vanaf die datum geldt de verplichting om alle winkelschappen en losse artikelen dubbel geprijsd te hebben. Bij de HEMA zijn ze daar in week 44 van 2000 afdeling voor afdeling al mee begonnen. Dat proces wordt per 1 februari 2002 herhaald, in die zin dat alles dan weer enkel wordt geprijsd in euro's. Op 1 mei 2002 vermelden de schappen alleen nog maar euro's. De consumentenbond gaat vanaf 1 juli 2001 steekproefsgewijs monitoren of daadwerkelijk dubbel geprijsd is en zal daarover publiceren.

Voldoende eurowisselgeld
Aan de hand van een rekenmodel van De Nederlandse Bank kan goed worden uitgerekend hoeveel eurowisselgeld een winkel nodig heeft. Over het uitrijden, het opslaan en verzekeren van al dat muntgeld is al veel te doen geweest. "Deze zaken zijn eigenlijk alleen maar een probleem voor de grote bedrijven die met een waardetransporteur werken," stelt De Vlaam. "Het idee om al vanaf september euromuntgeld uit te gaan rijden is gelukkig van de baan. Alles wordt nu vanaf 27 december 2001 gedaan. Hoe wij de opslag regelen is nog niet in detail bekend. En wat de verzekering van al het extra geld betreft, stelt minister Zalm dat veel te simpel voor door te roepen in overleg te zullen treden met verzekeraars. Wij hebben dat punt vanaf het begin direct meegenomen."
Voor de fijndistributie, die de TNT Post Groep verzorgt, speelt dit allemaal minder. De detaillist kan, indien nodig, in januari dagelijks extra eurogeld in laten rijden. De TPG Groep, die dat binnen de TNT Postorganisatie gaat regelen, heeft zich goed voorbereid. Er is inmiddels proefgedraaid om te zien hoe snel je kleine winkeliers kunt bevoorraden.

Wim Hogenboom