Van Leeuwen verwacht dat franchising in Nederland redelijk beperkt zal blijven, tenminste in de non-food. "Er zijn weliswaar vele organisaties actief, maar hun totale marktvolume is niet zo groot."

Iedere branche kent eigen samenwerkingsvorm
De ene branche is de andere niet als het om samenwerken gaat, zo blijkt uit een 'rondje' binnen Euretco. In het geval van Fashion, Sport en Tweewielers zijn in de praktijk alle bij de organisatie aangesloten ondernemers opgenomen in een gestructureerd samenwerkingsverband, zoals de samenwerking intern genoemd wordt. Het samenwerkingsverband kent een aantal gradaties. Dit loopt van het gezamenlijk inkopen, wat feitelijk de basis is van de 'oude' inkoopcombinatie, tot en met het gemeenschappelijk voeren van een compleet winkelconcept waarin alle marketingaspecten worden meegenomen.
De divisie Wonen, de grootste van Euretco, wijkt op dit punt af van wat in de overige divisies gebruikelijk is. Ongeveer de helft van de ondernemers is niet opgenomen in een gestructureerd samenwerkingsverband en ook de filialiseringsgraad is niet hoog. Ook binnen Wonen zijn er echter sprekende voorbeelden te geven van ondernemers die vanuit een dergelijk verband de ontwikkeling naar een winkelconcept hebben doorgemaakt.
"Zo is de woontextielformule 'Vivante' ontstaan," vertelt Van Leeuwen. "Ondernemers gaven zélf aan welke richting het wat hen betreft uit zou moeten en wij hebben hen daarbij ondersteund. 'Vivante' heeft bewezen iets toe te voegen aan de traditionele woontextielspeciaalzaak en ontleent hieraan ook haar bestaansrecht."
In feite zijn we hiermee aanbeland bij wat als soft franchise kan worden gekarakteriseerd, gezien de afspraken die over en weer tussen ondernemers en Euretco op een aantal gebieden worden gemaakt, al blijft er voldoende ruimte over voor het zelfstandig ondernemerschap.

Stap naar franchise lastig
Otto van Leeuwen benadrukt regelmatig, dat franchise écht een andere activiteit is dan de commerciële dienstverlening waarmee Euretco zich voornamelijk bezighoudt. De retailorganisatie heeft ook niet de ambitie om zich actief op het franchisepad te begeven. "Onze achterban bestaat uit enkele duizenden zelfstandige ondernemers, die tegen betaling gebruikmaken van een of meerdere diensten die wij aanbieden. Het is lastig, zo niet bijna onmogelijk om met deze categorie ondernemers de stap naar franchise te maken. Als franchisegever moet je namelijk aannemelijk kunnen maken dat een ondernemer het beter doet als hij zich aansluit bij een centrale organisatie, dan wanneer hij zelfstandig de markt blijft bewerken. Het grote verschil met franchiseorganisaties is dan ook dat zij vrijwel altijd van het begin af aan ondernemers zoeken met een bepaald profiel die dus precies weten waaraan ze beginnen. Dan is het meteen duidelijk dat het gaat om ondernemen op franchisebasis. Franchise is voor ons mogelijk wel interessant als we op een rijdende trein kunnen springen, wat we bijvoorbeeld hebben gedaan in de gevallen Profijt Meubel en Automat. De enige uitzondering binnen onze organisatie tot nu toe is de formule Profile 'de Fietsspecialist' die we zelf ontwikkeld hebben en waar ondernemers voor gevonden zijn. Het uitgangspunt hierbij was strategisch: we wilden in korte tijd markt veroveren."

Verwachtingen
Kijkend naar de non-food, dan stelt Van Leeuwen vast dat het volume van franchiseorganisaties, afgezet tegen de totale markt, niet zo groot is.
"Het valt ook niet mee om een volwaardige en concurrerende organisatie op te zetten. Binnen de Nederlandse marktverhoudingen heb je namelijk al snel 15 tot 25 winkels nodig om de slag met andere partijen, zoals het grootwinkel- en het filiaalbedrijf, goed te kunnen voeren. Het is overigens een feit, dat de zelfstandige detailhandel het vorig jaar beduidend beter heeft gedaan dan deze twee winkelcategorieën."
De komst van de euro en hiermee de verdere internationalisering van het handelsverkeer zal in Van Leeuwens optiek niet leiden tot een buitenlandse invasie van franchiseketens op de Nederlandse markt. "Behalve dan in de mode, want deze branche is sterk internationaal georganiseerd. Ik zie franchise zeker niet als een bedreiging voor zelfstandig opererende ondernemers; je moet gewoon altijd uitgaan van je eigen kracht."

Wat Euretco tot slot wél doet, is het exploiteren van eigen winkels waarbij bestaande zaken of ketens worden overgenomen en voortgezet. "Hiervoor is een aantal redenen aan te geven. Het geeft ons de mogelijkheid eigen retailervaring op te doen, die we weer door kunnen geven aan de aangesloten ondernemers. Een tweede reden is, dat we volume in de markt kunnen zetten waarbij je een onderscheid kunt maken in een offensieve en een defensieve benadering. In het eerste geval is sprake van het veroveren van aandeel, in het tweede van het behouden van aandeel als 'buffer' tegen het grootwinkel- en filiaalbedrijf. In ieder geval zijn we zodoende in staat de goede locaties te behouden, die anders in handen van de concurrentie zouden komen. Een laatste, niet onbelangrijke reden is de opvolgingsproblematiek waarmee vele ondernemers worden geconfronteerd. Wij kunnen hiervoor een oplossing bieden en de winkels voortzetten," aldus Otto van Leeuwen.

Reinold Vugs