Eerder in Franchise+ 5/2000 Terug naar het overzicht
 

Kinderopvang als bedrijfstak

Onlangs ontving directeur Els Landerloo van Kinderopvang Maastricht (KIM) de eerste landelijke managementprijs Kinderopvang. Tien jaar geleden ontstond Kinderopvang Maastricht na een fusie van vier stichtingen met drie kinderdagverblijven, een bureau voor gastouderbemiddeling en zevenenzestig medewerkers. Inmiddels is KIM uitgegroeid tot een organisatie met negen kinderdagverblijven, zes locaties voor buitenschoolse opvang, een gastouderbureau en driehonderd medewerkers. De Stichting is inmiddels omgeturnd in de holding MIK: Maatwerk In Kinderopvang. Aan de holding zijn twee werkmaatschappijen verbonden, waarvan één franchiseorganisatie. "Commercieel denken in kinderopvang is niet vies. Wij moeten denken en handelen als een volwassen bedrijfstak", stelt Els Landerloo zelfbewust.

Vorige maand begon MIK met een franchiseformule op het gebied van kinderopvang. Radius Nederland in Baarn werkt al met een dergelijke formule. Els Landerloo: "Wij hebben de afgelopen jaren veel knowhow opgedaan. Daar kunnen anderen van profiteren. Onze expertise betreft met name deskundigheid op het terrein van de technische bedrijfsvoering. Willen potentiële franchisenemers ons handelsmerk voeren dan moeten ze wel aan onze voorschriften en kwaliteitseisen voldoen. Maatwerk in Kinderopvang moet uitgroeien tot een kwaliteitsmerk. Wij kunnen starters ondersteunen op inhoudelijk- en op bedrijfseconomisch gebied, het inrichten en voeren van de administratie, het vinden en inrichten van geschikte ruimtes, het verlenen van ondersteuning bij het voldoen aan de wettelijke voorschriften etc."
Volgens de directeur van Maatwerk in Kinderopvang heeft MIK bewust gekozen voor een franchiseformule. Er is in de kinderopvang steeds meer sprake van schaalvergroting en marktwerking. Je kunt ervoor kiezen om vanuit een defensieve houding te werken aan groei door het overnemen van concurrerende kinderdagverblijven. We hebben echter gekozen voor een positieve aanpak door onze expertise op de markt te zetten. We richten ons daarbij vooral op kleinere particuliere ondernemers in kinderopvang, die middels het MIK franchiseconcept, met behoud van de eigen zelfstandigheid kunnen beschikken over de benodigde expertise om in een concurrerende omgeving staande te blijven.

Flexibel concept
MIK biedt een flexibel franchiseconcept aan. Els Landerloo daarover: "Je hebt bestaande organisaties die hun aanbod op gebied van kinderopvang willen versterken of verbreden en met behoud van de eigen zelfstandigheid aansluiting zoeken bij een groter verband. Daarnaast heb je startende ondernemers die een groeimarkt zien op het gebied van kinderopvang. In het eerste geval is er meer sprake van het afnemen van een deel van onze expertise, in het tweede geval is er duidelijk sprake van participatie aan het franchiseconcept. MIK biedt beide mogelijkheden aan. Een bedrijfseconomische aanpak van de kinderopvang verlangt een professionele opzet met een gezonde winstmarge om de continuïteit van het bedrijf op de lange termijn te waarborgen. Daarbij behoort een verantwoord pedagogisch klimaat uiteraard altijd gewaarborgd te zijn. Kinderopvang mag nooit ten prooi vallen aan een kille zakelijke benadering waarbij de kwaliteit van de opvang in het gedrang dreigt te geraken.
"Het grote voordeel van een franchiseformule is dat de franchisenemers volledig zelfstandig blijven en dus ook hun eigen inbreng hebben in de uitvoering van de formule. Het is niet zo dat iedere partner per se moet werken onder de naam MIK onder een uniform logo. Als partners ervoor kiezen om onze eigen naam te opereren is dat prima. Maar het grote pluspunt is dat ze gebruik kunnen maken van onze expertise en begeleiding. Bovendien kunnen ze zich profileren als organisatie met een hoogwaardige kwaliteit. Wij stellen hoge eisen aan onze partners. Ze kunnen op onze steun en medewerking rekenen. Maar ze moeten wel bereid zijn om aan onze voorwaarden en kwaliteitseisen te voldoen. We leggen de lat bewust hoog."

De afgelopen jaren heeft kinderopvang een grote vlucht genomen. Het aantal kinderen in de kinderopvang lag in 1998 op 182.000. De regering wil het aantal plaatsen in deze kabinetsperiode uitbreiden met 72.000. Daarvoor is oplopend tot ƒ 400 mln. beschikbaar. Dit is exclusief de ƒ 70 miljoen die de overheid onlangs toekende voor de verlaging van de ouderbijdragen van lagere inkomensgroepen. De werkgelegenheid in deze bedrijfstak steeg de afgelopen jaren van ruim 25.000 naar 31.000. Het aantal voorzieningen op het gebied groeide van 2711 naar 2964. Er zijn ongeveer 1000 professionele kinderopvangorganisaties. Zeventien procent van de kinderen in ons land maakt gebruikt van kinderopvang. Tien jaar geleden lag dat percentage nog op vier procent.

Kinderopvang wordt in ons land door drie partijen gefinancierd namelijk de overheid, ouders en werkgevers. Zestig procent van het budget van MIK komt van bedrijven en particulieren die kindplaatsen inkopen. De overige veertig procent komt van de overheid en de inkomensafhankelijke bijdrage van ouders die van de zo genaamde gesubsidieerde plaatsen gebruik maken. De omzet van MIK bedraagt inmiddels ruim ƒ 16 mln.

"We doen veel meer dan het opvangen van kinderen", legt Landerloo uit. "We adviseren instellingen en bedrijven over kinderopvang, voeren de administratie, inclusief de afdracht van de ouders, bewaken het budget, regelen de kostendeling met de werkgever van de meeverdienende partner, geven desgewenst adviezen over een beleid op het gebied van kinderopvang in een specifiek bedrijf en houden wachtlijsten bij. Wij werken vanuit de één-loket-gedachte. Werkgevers kunnen met al hun vragen en wensen op het gebied van kinderopvang bij ons terecht." Desgewenst zorgt MIK ook voor de plaatsing van kinderen buiten Maastricht als werknemers van een bedrijf elders wonen."
Ondanks de krapte op de arbeidsmarkt wist Kinderopvang Maastricht de afgelopen jaren voldoende nieuwe medewerkers aan te trekken. "Wij hebben een goede reputatie. We zijn de eerste organisatie in onze branche die ISO 9001 is gecertificeerd. Dat is een strenge kwaliteitsnorm. Wij hebben daar heel bewust voor gekozen. Kinderopvang is een professionele bezigheid", aldus de MIK-directeur. "Door de franchiseformule kunnen we medewerkers ook loopbaanperspectieven bieden door ze desgewenst bijvoorbeeld te detacheren in de opstartfase van een nieuw kinderdagcentrum .
Inmiddels is MIK een week na de start van de franchiseformule in gesprek met acht kandidaten die er serieus over denken om deel te nemen in deze formule.

Bedrijven
"Tegenwoordig is kinderopvang voor bedrijven een belangrijke secundaire arbeidsvoorwaarde. Zonder een faciliteit als kinderopvang krijg je bijna geen personeel meer. Als Mercedes-Benz in Maastricht een customers center opzet waar inmiddels ruim 600 mensen van 33 nationaliteiten werken, moeten ze ervan doordrongen zijn dat ze zaken doen met een betrouwbare partner. Als je medewerkers perspectief kunt bieden, ben je een aantrekkelijke werkgever.
Het imago van de kinderopvang is de afgelopen jaren fors verbeterd. Wij merken dat aan de toenemende interesse voor de vervulling van functies in onze branche Onze personeelsmanager is afkomstig van de KLM, onze manager bedrijfsvoering komt uit het bedrijfsleven. Die mensen bind je niet als je zaken niet professioneel aanpakt. Zij hebben er mede toe bijgedragen dat onze organisatie het professioneel niveau bereikt heeft van dit moment. Het is niet voor niets dat partijen, waaronder enkele grote adviesbureaus met MIK wensen samen te werken. Deze ontwikkeling en de verwachte toename van de marktwerking in de kinderopvang zijn belangrijke pijlers voor het besluit de stichting om te vormen tot een holding. Daardoor kan er nog meer dan in het verleden worden geïnvesteerd in productontwikkeling Een andere belangrijke overweging daarbij was de fiscale benadering van de stichting, die vanwege meerder aanbieders van diensten op de markt gelijk wordt gesteld aan de fiscale behandeling van een BV.
Els Landerloo: " Zonder een goed bedrijfsresultaat kun je geen structurele investeringen doen. Soms lijkt het erop dat we daardoor het belangrijkste uit het oog verliezen, een goede opvang van het kind. Maar dat is en blijft de spil waar alles om draait. Om dat te realiseren moet je professioneel werken. Anders blijf je steken in vrijblijvendheid."

Bert Jongen