Creatieve vorm van franchise financiering

Veel franchisegevers hebben met een bank een financieringsarrangement. Die zijn onder druk gekomen door de financiële crisis. Dit is een bedreiging voor de groei van franchiseketens. Maar het Ministerie van Economische Zaken steunt private initiatieven voor financiering in het mkb en ook anderszins zijn er mogelijkheden die franchisegevers zelf kunnen ontwikkelen. Het vereist wel een andere denkwijze, nieuwe aanpak en investering door de franchisegever zelf. We geven hier een korte schets.

Door: Jan Bezemer

Kern van de huidige structuur
De investering in een franchise bestaat over het algemeen uit entreegeld, bedrijfsinrichting, voorraden, bouwkundige aanpassingen, automatisering, kleinere zaken en aanloopkosten. Hierbij zitten veel moeilijk identificeerbare ‘objecten’ en dus vinden banken en leasebedrijven dit te ingewikkeld voor een ‘lease’. Het past niet in hun procesgang en beheermethodieken. Lease is er voor duidelijk identificeerbare zaken: onroerend goed, voertuigen, machines en dergelijke.
Een franchiseonderneming als ‘object’ valt buiten dit kader en wordt traditioneel met behulp van middellange leningen en rekening-courantkrediet gefinancierd. Merkwaardig is eigenlijk dat men geen lease verstrekt omdat het te omslachtig is, maar wel alle activa in onderpand neemt als zekerheid. De simpele omschrijving van een veelheid van uiteenlopende zaken is dan geen probleem. De franchisegever vult dit vaak aan met terugkoopverklaringen en andere garanties. Niet zelden na lang onderhandelen en met inperking van zijn eigen liquiditeit.

Het alternatief
Met enige goede wil kan best een afdoende omschrijving gemaakt worden van de investeringen in een franchise, zodat vast staat wat gefinancierd wordt. Bij overname en/of nieuwe inrichting van bedrijven worden uitgebreide inventarislijsten opgemaakt c.q. zijn er gespecificeerde nota’s/paklijsten die als bewijs voor investeringen dienen. Mits in de voorbereiding aandacht aan de details wordt geschonken is er een interessant alternatief in de vorm van een lease, die tegelijkertijd een aantrekkelijke fiscale meevaller oplevert. Te financieren activa in een franchise worden in goed omschreven ‘objecten’ van gelijksoortige goederen op basis van een flexibele lease methode gefinancierd. Hiermee kan men de problematiek van de financiering voor de franchisenemer niet alleen gunstig oplossen, maar ook aantrekkelijker maken. De fiscus draagt bij. De bestaande fiscale investeringsregeling biedt aantrekkelijkheden met een kleinschaligheidstoeslag die investeringen binnen bepaalde grenzen fiscaal extra faciliteert. De regeling kent een eenvoudige structuur. Het maximale financiële voordeel voor 2011 (15.211 euro) ligt nu bij investeringen van 54.324 euro per jaar. Door investeringen boven die grens te spreiden over meerdere jaren kan het fiscale voordeel aanzienlijk worden vergroot.

Dit spreiden in de tijd kan in de vorm van een flexibele lease. Daarbij worden de totale  investeringen gesplitst in een deel fiscaal geaccepteerde zaken en ondergebracht in een financial lease (voor de lease investering) en operational lease (geen investering). Men start met een financial lease voor 54.324 euro en de rest van de investering wordt ondergebracht in een operational lease. Door jaarlijks een bepaald bedrag (bijvoorbeeld weer 54.324 euro) contractueel over te hevelen van operational lease naar financial lease kan een onderneming ook in opvolgende jaren maximaal profiteren van bestaande fiscale faciliteiten. De overheveling is juridisch gezien niet ingewikkeld en met de afschrijvingen op de investering kan gewoon rekening worden gehouden.
Bijvoorbeeld, verdeelt een onderneming een investering van 200.000 euro fiscaal gezien over vier jaar dan kan zij vier maal profiteren van de kleinschaligheidsaftrek, mits zij het gepland aanpakt. Over vier jaar is bij dit bedrag een totaal kleinschaligheidsvoordeel van ruim 47.000 euro te behalen. Was deze investering van 200.000 euro fiscaal gezien in één jaar gedaan dan was de investeringsaftrek ruim 7.500 euro geweest. Het fiscale extra voordeel voor de onderneming is zo’n 40.000 euro over vier jaar. Een welkome steun voor de resultaten van startende en investerende franchisenemers. En extra cashflow die het risico voor de kredietverstrekker, in dit geval de franchisegever, verlaagt. Bij hogere investeringen is het voordeel nog aanzienlijk groter. Waarom dit instrument nu niet wordt gepraktiseerd? Vraag het de traditionele financiers, die hebben er geen zin in. Of bestaat er twijfel aan de fiscale houdbaarheid van deze constructie? Verdeling van investeringen over meerdere jaren wordt gewoon gepraktiseerd. De flexibele lease is redelijk nieuw en ongebruikelijk, maar deskundigen bevestigen de constructie.

De fiscus biedt de geschetste faciliteiten. Het creatieve gebruik ervan kan het mkb verder stimuleren te investeren en de financiering ervan vergemakkelijken. Het businessmodel ziet er bovendien aantrekkelijk uit voor de kredietverlenende franchisegever. Immers een deel van het financiële voordeel voor de investerende onderneming kan ten bate van de kredietverstrekkende franchisegever verdisconteerd worden in een renteopslag. Een win-win situatie. De investerende franchisenemer profiteert van extra fiscale aftrek, de franchisegever/financier van de ruimte die dit biedt voor een gezonde kosten-, risico- en winstopslag op de normale rente voor leaseproducten.

Alternatief kleinere franchises
Franchisenemers met een investering tot 108.000 euro kunnen ook op andere wijze maximaal van de kleinschaligheidsaftrek profiteren door hun onderneming in een commanditaire vennootschap te exploiteren. Fiscaal worden de vennoten geacht ondernemer te zijn en hebben ze recht op kleinschaligheidsaftrek voor hun aandeel in de vennootschap. Met twee commanditaire vennoten kan dan in één jaar maximaal worden geprofiteerd van deze regeling.

Betrokkenheid franchisegever
Op dit moment hebben veel franchisegevers een volledig commitment naar de bank voor de kredietverlening aan franchisenemers via allerlei garanties. Zij lopen dus risico’s en de bank heeft in veel gevallen de liquiditeit van de franchisegever ingeperkt vanwege dit risico. Het hier geschetste beeld wijkt in die zin af van het bestaande dat een franchisegever nu meer zelf zal financieren, direct of via een apart daarvoor opgerichte financieringsvennootschap. De investeringen liggen in beginsel aan de kant van de franchisegever. Het kan stagnatie in de groei van de franchise voorkomen als men de financiering van franchisenemers op deze wijze in eigen regie houdt en de afhankelijkheid van de bank verkleint. Is het een idee dat een aantal franchisegevers gezamenlijk zo’n financieringsvennootschap voor speciale leaseproducten opzetten? Daarmee kan het beheer professioneler worden en de risico’s nog verder gespreid.

Een dergelijke opzet vraagt durf en investeringen door de franchisegever. De vraag is of dit nadeel opweegt tegen de nadelen van moeizame financieringen via de bank, stagnerende groei van de franchise, noodgedwongen eigen vestigingen omdat bankfinanciering uitblijft en beperking van de liquiditeit door de bank in verband met een arrangement. Deze vraag zal iedere franchisegever zelf moeten invullen. Duidelijk is dat er creatieve mogelijkheden zijn om de financiering van franchisenemers te vergemakkelijken. Nu het ondernemerschap om het uit te buiten.