Een faillissement kan ook een mooi nieuw begin zijn

Als een franchisegever failliet gaat, kan dit behoorlijk wat problemen voor een franchisenemer opleveren. De curator komt openstaande rekeningen incasseren en in het slechtste geval zet hij u uit uw pand. Hoe kunt u - als franchisenemer - zo veel mogelijk problemen voorkomen?

Door: Maaike Tindemans

Als een franchisegever failliet gaat, dan blijft het franchisecontract in principe gewoon geldig. De curator neemt de rechten en plichten van de franchisegever over. Hij kan hier niet aan voldoen en zal daarom zo snel mogelijk op zoek gaan naar een partij waar hij de organisatie aan kan verkopen of hij zal het franchisecontract beëindigen. “In dit geval ben je eigenlijk overgeleverd aan de curator”, vertelt Annelies van Zoest, advocaat bij advocatenkantoor GoversVanZoest in Amsterdam. “Je kunt als franchisenemer dan mogelijk wel het contract opzeggen als er al sprake was van wanprestatie. Maar dat moet je dan goed kunnen aantonen.” In de praktijk gaat het gelukkig vaak anders. Vrijwel elk franchisecontract bevat een clausule waarin staat dat franchisenemers het contract mogen opzeggen als de franchisegever failliet gaat, zodat franchisenemers hun eigen koers kunnen varen.

Openstaande rekeningen
Als het contract beëindigd is, zijn franchisenemers niet van hun zorgen af. Vaak begint het dan pas, weet Van Zoest uit ervaring. Veel franchisenemers hebben namelijk openstaande rekeningen die de curator gewoon komt incasseren. Om hier onderuit te komen, adviseert Van Zoest de franchisenemers om tijdig een dossier op te bouwen. “Voordat een franchisegever failliet is, is er soms al van alles aan de hand”, vertelt ze. “De goederen worden niet of niet op tijd geleverd, er wordt niets meer aan marketing gedaan of de begeleiding is onder de maat. Als je dat merkt is het van belang om tijdig te klagen en de klachten te bewaren in een dossier. Als je voor of tijdens een faillissement een beroep kunt doen op wanprestatie van de franchisegever, kun je misschien onder de openstaande rekeningen uitkomen.”

Pand
Een ander probleem is dat veel franchisenemers hun pand huren van de franchisegever. Bij een faillissement wordt de curator de nieuwe verhuurder en als het franchisecontract eindigt, kan hij de franchisenemer uit het pand zetten. Ook hier zijn mogelijkheden om er onderuit te komen, al ligt dit wel iets ingewikkelder. “Als je een pand huurt van de franchisegever, dan zal er vaak een koppeling zijn gemaakt tussen de looptijd van het franchisecontract en die van het huurcontract”, vertelt Van Zoest. “Voor die koppeling moet - formeel gesproken -  vooraf toestemming worden gevraagd bij de kantonrechter. In de praktijk zie ik vaak dat dit niet is gebeurd en die koppeling dus niet goed is gemaakt. Als dat het geval is, dan heb je geluk. De koppeling kan dan ongeldig zijn waardoor je - net als iedere andere huurder - huurbescherming hebt. Een verhuurder mag je dan niet zomaar uit je pand zetten. Als de koppeling wel goed is gemaakt, heb je snel het nakijken. Een beëindiging van het franchisecontract kan dan ook de beëindiging van het huurcontract betekenen.”

Merk
Tot slot is het zaak om na te denken over uw eigen toekomst. Als franchisenemer kunt u niet onder hetzelfde merk verder gaan. Het merk kan tot de failliete boedel behoren of eigendom zijn van een andere partij, bijvoorbeeld de holding. Van Zoest adviseert franchisenemers in dit geval om contact te zoeken met elkaar. “Samen kun je bijvoorbeeld besluiten om het merk te kopen of om als een soort coöperatie samen verder te gaan. Je bent niet verplicht om met de groep iets te doen, maar het is de moeite waard om het eens te overleggen.” Ook doorgaan onder een afgeleide merknaam is een mogelijkheid. “In dat geval zou ik me wel altijd goed laten informeren door een merkjurist”, zegt Van Zoest. “De nieuwe naam mag niet te veel lijken op de oude want dan maak je merkinbreuk. De curator zal dan aanvoeren dat je verwarring werkt en daar kun je veel problemen mee krijgen.”

Nieuw begin
Maar het allerbelangrijkste is volgens Van Zoest dat je je voor en tijdens een faillissement niet te afwachtend opstelt. “Ik kan me voorstellen dat een faillissement vrij overweldigend overkomt en dat je als franchisenemer niet meteen weet wat je moet doen. Laat je daarom tijdig adviseren door een jurist en zoek contact met andere franchisenemers. Een failliet van een franchisegever hoeft voor een franchisenemer niet het einde te betekenen. Misschien is het wel een mooi nieuw begin.”